Thi Ảnh

Võ Thị Điềm Đạm

Hai Người Mẹ Nhỏ - Võ Thị Điềm Đạm

Vo Thi Diem Dam 001

Lắng tai nghe động tĩnh từ phòng ngủ có cánh cửa hơi he hé, Kamilla xếp vội bộ áo mưa vô ba lô đi vườn trẻ của em trai mới bốn tuổi, Jørgen. May mà tối hôm qua xem dự báo thời tiết trên TV, thấy sẽ có thể mưa ngày mai nên Kamilla vội xếp gọn gàng, đặt bộ áo mưa ngay lối vào cho dễ nhớ để sáng nay thấy mà đem đi. Kamilla biết, nếu trong ba lô của Jørgen không có bộ áo mưa hôm nay là mấy cô giáo vườn trẻ sẽ bực mình, sẽ lo lắng, sẽ hỏi tới hỏi lui, và sẽ hỏi về mẹ.

Thở dài, nghiêng người nhìn vào phòng khách, Kamilla gọi nhỏ:
- Đi, Jørgen.
Cậu bé đang ngồi xem chương trình truyền hình thiếu nhi buổi sáng, ngồi xếp bằng, cách TV không quá một mét. Say mê, Jørgen không quay đầu nhìn chị, không trả lời mặc dù em nghe tiếng chị thúc đi, tiếng thúc đi quen thuộc mỗi sáng.
- Đi lẹ Jørgen. Chị trễ học.
Im lặng
- Lẹ đi Jørgen!
- Chút xíu nữa.
- Không chút xíu gì hết, lẹ, ra chị mang giày cho.
Im lặng.
Nhón từng bước chân, Kamilla đi nhanh vô phòng khách, vói lấy cái TV-remode nằm trên sô pha, bấm nút of. Ngón tay trỏ để lên đôi môi hồng bóng hơi chu chu, ra dấu im lặng, Kamilla kéo tay em, giúp em đứng dậy. Đã quen cảnh này, mắt liếc nhìn về phía cánh cửa phòng ngủ hơi hé mở, Jørgen nương theo tay chị kéo, cũng nhón bàn chân trắng hồng trên nền gỗ màu nâu lợt bóng. Kamilla luồn mấy ngón tay vào mớ tóc nâu ẩn chút đo đỏ có những lọn quăn quăn, gãi gãi đầu em. Jørgen thích lắm, đầu dựa vào người Kamilla, đưa ngón tay cái lên miệng, mút.
Đặt em lên ghế đẩu, khụy chân, cúi người, tay vuốt vuốt bàn chân mụm mẫm, mang cho em đôi vớ len, Kamilla thì thầm:
- Em giỏi, chiều chị lại vườn trẻ đón em rồi hai chị em mình đi chợ, rồi chị mua cho em cây kem trái banh nghen, cây kem có viên kẹo chanh ở giữa đó, ngon lắm. Em giỏi nghen. Chị mang giày cho em nghen. Đôi giày bata ngầu ghê đi nè. Mình đi lẹ nghen, tám giờ rưỡi rồi. Chị sợ bị trễ học. Mẹ ngủ. Em giỏi nghen.
- Dạ... mẹ ngủ.
***
Tiếng lục đục phía góc bếp làm Thảo thức dậy. Thảo quay nhìn về nơi có ánh sáng lờ mờ của ngọn đèn treo lòng thòng từ mái nóc nhà thấp. Nhìn dáng người lui cui bên lu nước gần cái bếp có mấy cục than hơi ửng đỏ, yên lòng, Thảo lật tấm mền nỉ màu nâu xậm có in hình mấy cành bông đỏ cam và lá xanh xanh tô điểm, rón rén ngồi dậy. Dụi mắt, cúi đầu tìm kiếm đôi dép mủ màu xanh lợt mà Thảo đã xếp ngay ngắn dưới gầm giường tối hôm qua. Ánh đèn mờ quá, chiếc dép nằm ở chân giường, chiếc dép nằm lẫn trong những chiếc khác chiếc ngổn ngang xấp ngửa. Thảo chưa kịp xỏ chân vô dép thì người đàn bà quay lưng lại, nói, giọng thì thào:
- Ngủ đi con, còn sớm mà.
- Ngoại luộc khoai xong chưa? Ngoại luộc đậu phọng xong chưa?
- Chưa, còn sớm, ngoại bắt nước đây, ngủ đi con.
- Bữa nay con đi học được không ngoại?
- Hôm qua giờ coi bộ em chơi, để ngoại đem em theo ngoại, con đi học rồi về lẹ đặng cho em về nhà chơi. Dang nắng dang nôi cả ngày ngoài đường biểu làm sao mạnh được. Thôi kệ, ráng! Mong sau đừng mưa là được. Ngủ đi con.
- Con để cái nón ở nhà, ngoại bắt Tí Em đội nghen ngoại.
- Con đội đi, để ngoại cho em đội cái nón lá này của ngoại cũng được. Trưa học về nắng lắm.
- Không được, thằng Tí Em này khôn lắm, điệu lắm, nhất định nó không chịu đội nón của ngoại đâu. Học về, con đi dọc dọc lề đường, đi xát nhà người ta, không sợ nắng đâu ngoại. Mình ráng để dành tiền mua cho Tí Em cái nón vải nghen ngoại.
- Ờ... ngủ đi con.
- Hôm qua còn đậu phọng luộc hả ngoại? Để con lột vỏ, kho nước mắm đường tiêu trưa nay ăn nghen ngoại.
- Ờ... học về nhớ ghé chợ mua bó rau muống. Nhà còn dầu chiên, con dập tỏi chiên rau, có chút rau chút cải cho em ăn.
- Dạ. Nước sôi kìa ngoại, để con bỏ mấy trái bắp luộc chung luôn. Kệ, èo uột nhưng chắc ngọt lắm đây, bắp đầu mùa mà, Tí Anh, Tí Em khoái lắm. Hôm qua con phụ ông Ba Cụt khiêng mấy bao bắp xuống xe lam, ông cho cả rổ, đủ người hai trái sáng nay đó ngoại.
***
Như đa số các vườn trẻ, dọc theo hai bức tường dài năm mét là hai băng ghế thấp phía dưới. Hai dãy tủ rộng dài bốn mươi centimet treo cao vừa đủ tầm tay người lớn nhưng nếu là trẻ em thì phải đứng trên băng ghế mới vói tới, cả thảy hai mươi bốn cái tủ với bảng tên bên ngoài. Dưới mỗi cái tủ là ba cái móc áo, mỗi cái móc áo nhìn như ngón tay cong lại, sẵn sàng chịu đựng sức nặng của quần áo mưa, ba lô, bộ áo liền quần mùa đông. Chiều rộng hơn ba mét của căn phòng vừa đủ chỗ cho cánh cửa dẫn vào căn phòng rộng ấm áp bên trong và hai cánh cửa cầu tiêu.

Không nhìn nhưng Kamilla cảm nhận ánh mắt cô Hilde đang đứng dựa vào ngạch cửa trò chuyện cùng mẹ của Alex và thỉnh thoảng phóng về mình. Kamilla biết, biết là cô Hilde chỉ chờ hai mẹ con Alex đi về là cô sẽ kiếm chuyện hỏi này hỏi nọ. Muốn tránh, muốn dẫn Jørgen về trước nhưng kẹt nổi là vừa mặc cái áo khoát mùa xuân thì Jørgen đòi đi tiểu.
Tiếng kéo nước từ cầu tiêu phía bên phải, tiếp theo đó là tiếng Jørgen vọng ra:
- Xong rồi.
Đang nói chuyện, cô Hilde xoay về phía cầu tiêu, giọng hơi diễu:
- Xong rồi thì sao nữa?
Tiếng Jørgen:
- Em nói với Kamilla.
- Ô... em còn đang ở vườn trẻ mà. Nào, bây giờ bắt đầu nghen. Em kéo quần lên được chứ? Xong! Em kéo khóa quần lên được chứ? Kéo từ từ thôi! Xong! Em cài nút quần được chứ? Xong! Em cài dây nịt được chứ? Xong hết! Đó, thấy chưa, em giỏi lắm mà...
Tiếng Alex cười to. Trong cầu tiêu im bặt. Mẹ của Alex kéo tay con đi như để tránh cho Jørgen phút mắc cỡ khi ra khỏi toalett. Kamilla cười hùa, cười nho nhỏ. Vừa ra khỏi cầu tiêu, Jørgen chạy lại Kamilla đang ngồi chờ trên băng ghế, dúi đầu vào chị, dấu mặt, dơ ngón tay cái lên miệng, mút. Mặc áo khoát cho em, Kamilla mong sao cô Hilde nói câu từ giả quen thuộc mỗi ngày. Nhưng không, giọng cô Hilde hơi thấp:
- Hôm nay mẹ làm ca chiều?
- Dạ.
- Hãng Ringnes làm ba ca phải không? Tuần rồi mẹ em cũng làm ca chiều?
- Dạ.
- Lạ vậy! Phải đổi ca chớ.
- Dạ... hãng cần người.
- Mẹ làm thêm ca đêm?
- Dạ... lâu lâu một lần.
- Rồi ai lo cơm nước cho hai em?
- Mẹ làm cơm sẵn.
- Hai em ở nhà một mình suốt đêm?
- Dạ không, có dì Målfrid lại ngủ chung.
- Mỗi đêm? Dì Målfrid không có con sao? Không có gia đình sao?
- Ơ... không... ơ... dì ở... ơ... một mình.
- Em nhớ nhắc mẹ đưa Jørgen đến vườn trẻ buổi sáng để cô nói chuyện với mẹ.
- Dạ.
- Em không thể thay mẹ đưa đón Jørgen hoài được. Cô phải nói chuyện với mẹ em.
- Dạ.
Sợ bị hỏi tiếp, Kamillla xoay người ngồi xụp xuống nền gạnh bông, cài nút áo khoát cho em. Bằng cách này, Kamilla chấm dứt lời hỏi han. Cô Hilde lắc đầu lộ vẻ bất lực, nói:
- Cám ơn cho ngày hôm nay, Jørgen! Chào tạm biệt! Ngày mai mình gặp lại nghen Jørgen.

Cài cẩn thận móc cửa gỗ của vườn trẻ, Kamilla quay nhanh người vì sợ chạm phải ánh mắt lo âu với nhìn theo của cô Hilde bám vào lưng hai chị em từ nãy giờ. Kamilla hiểu là các cô giáo ở vười trẻ đã bắt đầu đánh dấu hỏi về những lời giải thích của mình về mẹ. Nhưng biết làm sao đây! Thở dài. Nắm bàn tay em mụn mĩm, Kamilla kéo em đi lên quãng đường dốc hướng về phía chiếc cầu sắt.

Cái hờn tủi trong cầu tiêu khi nãy chưa tan trong lòng Jørgen, nhắm đã qua khỏi ánh mắt của các cô giáo vười trẻ, em trì tay chị, không chịu đi. Dừng lại, Kamilla cúi nhìn em. Đưa ngón tay cái lên miệng, Jørgen dựa đầu vào chị, một dấi hiệu tìm nơi nương tựa của một đứa bé luôn luôn cảm thấy thiếu một điều gì đó. Cảm động, Kamilla ngồi thụp xuống, biểu:
- Chị làm ngựa nha! Mình chạy một hơi là tới siêu thị. Mình ghé vô mua một cây kẹo mút nghen. Chị một cây, em một cây, nhưng mình không được ăn kẹo bây giờ, phải ăn cơm chiều trước, chờ đến chương trình truyền hình thiếu nhi mới được ăn kẹo nghen... hi... hí... hí...
***
Sức nóng tháng tư xuyên qua mái tole, bao trùm căn nhà một phòng rộng ba mét dài năm mét đang hâm hấp chịu đựng từ khi mặt trời qua khỏi chóp cây điệp tây phía trước nhà ông Tám Đế. Không quan tâm đến sức nóng hầm hầm bao quanh, Thảo ngồi bệt trên nền xi măng, đầu cúi nghiêng nghiêng, tay viết lia lịa lên quyển tập nằm vừa đủ bề rộng chiếc ghế nhựa thấp màu nâu. Ngưng tay, Thảo lướt mắt đọc hàng chữ trong quyển sách nằm trên nền xi măng, ngòi viết lại tiếp tục. Ráng tập trung tư tưởng để viết cho xong bài văn vì Thảo chỉ mượn được quyển sách Việt Văn của Phương Thanh buổi trưa này thôi, nhưng Thảo vẫn lắng tai nghe chừng hơi thở của Tí Em đang nằm im thiêm thiếp trên cái giường mét tư kế bên.

Tí Em lại trở bịnh. Gần năm tuổi mà ốm tong, nhỏ xíu như đứa bé ba tuổi con nhà bình dân, Tí Em nằm trên giường lúc mê lúc tỉnh. Nghe tiếng em cựa mình, để cẩn thận cây viết trên quyển tập đang viết dở, Thảo vội lết lại gần giường, hỏi:
- Tí Em uống nước đậu nành rang nghen, chị có pha đường cho ngọt ngọt, ngon lắm, thơm lắm.
- Dạ.
Tiếng thì thào hơi khàn khàn vì lớp đờm nơi cổ.

Hồi sáng, nấu một ấm nước lớn, Thảo bỏ chén đậu nành vừa mới rang vô ấm nước, trút hết bịch đường một ngàn mua bên nhà dì Tám, quậy đều, để yên, chờ nguội. Thảo cẩn thận chế hỗn hợp nước đậu nành rang đã ngã sang màu nâu vàng vô chai coca cola nhựa trắng trong đã lột mất nhãn hiệu. Vặn nút chai thật chặt, Thảo cột một đầu dây nylon màu xanh quanh cổ chai, đầu dây kia cột vào viên gạch. Đặt viên gạch xuống nền xi măng, Thảo thả cái chai nước đậu nành rang vô lu nước lạnh. Bằng cách này, Thảo có chai nước lạnh cho Tí Em uống cả ngày, uống nước lạnh cho mau giảm nhiệt.

Những chiều Tí Em chơi khỏe, Thảo tranh thủ chạy ra chợ phụ dọn hàng đường đậu bột mè dùm dì Tám. Dì nghèo, dì trả công cho Thảo bằng gói đường bịch bột, bằng mấy con cá khô dư mọn, bằng chén mắm hem còn sót lại. Đậu mọt đậu teo, dì Tám để dành cho Thảo, dăm ba bữa được một núm tay. Dì Tám chỉ Thảo rang đậu ngâm lấy nước cho Tí Em uống vừa giảm nhiệt vừa có chút bổ dưỡng mỗi lần Tí Em trở bịnh.
***
Trên giường nệm êm, dựa vào chị, miệng mút cầm chừng ngón tay cái, mắt hơi lim nhim nhưng Jørgen vẫn ráng chờ nghe chị đọc đến chỗ thằng Albert Årberg làm cơm chiều với ba nó. Lắng nghe động tĩnh, biết em đã ngủ say, Kamilla bước xuống giường. Cúi hôn lên vầng trán phẳng, Kamilla kéo nhè nhẹ tấm mền được bọc bằng lớp vải mịn màu xanh dương dậm có hình ngôi sao vàng lợt lên phủ kín tận cổ, chỉ chừa gương mặt trắng hồng đang ngon giấc. Ngón tay cái đã rời khỏi miệng. Hơi thở nhẹ thanh thảng.

Tắt đèn, Kamilla đóng cửa phòng Jørgen, thở dài khi thấy mẹ vẫn còn ngồi trong nhà bếp. Không muốn để mẹ chú ý, Kamilla đi thẳng vô phòng tắm, làm vệ sinh cá nhân buổi tối. Nhìn gương mặt mình trong tấm gương lớn, nghĩ đến câu nói của Jørgen khi nãy: “Ba của Albert Åberg giỏi há Kamilla? Em muốn có ba.”, Kamilla ráng nuốt cục nghẹn bỗng trồi lên trong cổ họng, hít thật mạnh để xóa tan cảm giác nồng cay trong sóng mũi và chớp chớp hàng mi để ngăn chận dòng nước mắt chực trào ra.

Kamilla vừa có sinh nhật sáu tuổi, mẹ sanh Jørgen được một tháng thì ba đòi ly dị để dọn đến một thành phố khác, nơi có người đàn bà sắp sanh cho ba một đứa con. Từ khi ba không còn về nhà mỗi chiều thì không hiểu sao, cứ mỗi tối sau chương trình thiếu nhi là em Jørgen bắt đầu khóc. Tối nào cũng khóc. Em khóc dai dẳng, khóc nức từng cơn, khóc không biết mệt. Mẹ phải bồng Jøren đi tới đi lui, đổi em Jørgen từ vai phải sang vai trái, từ ẵm nằm đến ẵm đứng, em Jørgen vẫn khóc, khóc nức, khóc liên tục. Mẹ khóc theo. Mẹ chửi ba. Mẹ chửi ông bà nội. Có hôm đóng cửa dặn Kamilla ngồi im một chỗ coi TV, mẹ gói kín em Jørgen trong cái bao mền lông cừu trắng tinh, đặt em vô xe, mẹ đẩy xe em Jørgen đi trong đêm tối lạnh căng căng. Chờ mẹ lâu quá, người ta bắn nhau trên TV, Kamilla dấu mặt trong cái gối ôm, ngủ gục trước TV. Mẹ trở về khi em Jørgen thôi khóc, trong căn nhà rộng vắng tiếng cười.

Một tối, đang xem TV trong khi tiếng khóc của em Jørgen ưng ức cả tiếng đồng hồ, Kamilla đói bụng, đòi mẹ làm thức ăn tối. Mẹ hét, tiếng hét lấn át tiếng em Jørgen khóc. Mẹ mắng Kamilla hư. Mẹ chưởi Kamilla không hiểu nỗi khổ nhọc vì phải cưu mang hai đứa con nhỏ một mình. Mẹ dằn em Jørgen xuống sô pha. Em Jøren khóc to thêm. Mẹ vô bếp làm thức ăn cho Kamilla. Em Jørgen khóc thét từng cơn. Kamilla lại sô pha, định ẵm em lên. Loay quay vụng về, hai chị em té lăn. Mẹ chạy ra phòng khách. Mẹ bế em Jørgen lên. Mẹ mắng Kamilla.

Từ đó, mỗi khi đói, nhìn gương mặt mẹ, Kamilla biết khi nào thì mình nên tự vô bếp, tự cắt bánh mì, tự thoa bơ, tự thoa một lớp chocolate, tự rót ly sữa, ngồi trước TV vừa ăn vừa xem. Không bao lâu thì em Jørgen thôi khóc đêm nhưng gương mặt mẹ bỗng dưng lạnh băng. Có những lúc thấy mẹ không quay người khi tiếng em Jørgen cựa mình thức dậy, Kamilla chạy vào phòng em, bế em, chơi với em. Dần dần, Kamilla hiểu tiếng khóc của em Jørgen là dấu hiệu đòi phải được thay tả, hay muốn bú từ một trong sáu bình sữa âm ấm mẹ đã pha sẵn mỗi ngày trong thùng bình thủy hình tròn lớn như trái bí rợ, hay phải được bế, được chơi cùng...

Mẹ không ngủ được nên mẹ phải uống rượu cho dễ ngủ. Mẹ buồn nên mẹ phải có rượu để giải khoây. Lúc đầu mẹ chỉ uống rượu tối thứ sáu và thứ bảy. Từ từ, thêm một ngày trong tuần, thêm vài ngày trong tuần, mỗi ngày. Càng uống rượu, mẹ càng im lìm. Càng uống rượu, mẹ càng để mặc đứa con gái bảy tuổi lo cho thằng em một tuổi. Mẹ dặn Kamilla không được kể cho các cô giáo vườn trẻ, cho ba, cho hàng xóm rằng mẹ uống rượu, ngay cả ông bà ngoại ở tận miền tây nên hai ba tháng mới đến thăm.

Cứ hai tuần, ba đón hai chị em Kamilla về nhà ba chơi. Người đàn bà của ba tử tế nuông chiều hai chị em Kamilla khi có mặt ba. Nhưng ba phải đi làm nhiều, làm cả tối cuối tuần để vừa cấp dưỡng cho cái gia đình mới, vừa cấp dưỡng cho hai chị em Kamilla. Những khi ba vắng nhà, gương mặt người đàn bà của ba đổi hồng tươi thành đen xám, giọng nói đổi từ đường ngọt thành muối thành chanh. Người đàn bà của ba nói xấu mẹ từ chuyện nhỏ đến chuyện lớn. Bà mắng mỏ hai chị em từ cách ăn đến cách chơi. Bà không cho hai chị em Kamilla đến gần em bé vừa sanh, bà sợ hai chị em sanh lòng ganh tỵ mà làm hại đứa bé.

Ba mắng Kamilla độc miệng khi Kamilla kể cho ba nghe. Ba than Kamilla bị ảnh hưởng của mẹ. Còn bé quá, không đủ sức chống đỡ, uất ức, Kamilla không chịu đi theo những ngày cuối tuần ba được phép đón hai chị em. Kamilla không theo ba thì em Jørgen cũng không theo được.

Không còn ở chung nhau nữa, ba mẹ lại gây nhau nhiều hơn, gây qua điện thoại, gây trước mặt hai con, gây ở văn phòng Cố Vấn Gia Đình... Mẹ không muốn hai chị em đi thăm ba thường xuyên nên mẹ bênh vực, hỗ trợ ý tưởng không muốn thăm ba của Kamilla. Mẹ thù ba. Mẹ hận người đàn bà đang sống với ba. Mẹ cấm ông bà nội đến thăm hai cháu. Mẹ tuyệt giao với gia đình bên nội. Ba giận dữ. Ba nản lòng. Ba bỏ cuộc. Người đàn bà của ba cố dấu niềm vui. Lòng hận thù của mẹ được vuốt ve. Những giọt nước mắt được Kamilla cố ngăn, cục nghẹn nơi ngực được Kamilla cố nuốt ngược mỗi lần ai đó nhắc đến ba. Hình ảnh ba mờ dần trong tâm em Jørgen.
***
Thảo thương Tí Em lắm. Mẹ sanh Tí Em khi Thảo mới sáu tuổi và Tí Anh được ba tuổi. Tí Em thiếu tháng, cái đầu nhỏ thua trái cam, da nhăn nhún khô xám, tay chân cong cong que củi, hầu như không bao giờ cử động. Mẹ bịnh liên miên trong mấy tháng cưu mang Tí Em và khi sanh thì mất máu nhiều quá nhưng mẹ không thể nằm lâu ở nhà thương vì ba không có tiền. Nằm ở nhà thương được hai ngày, chân mẹ yếu, người mẹ lả, ánh mắt mẹ lờ đờ, ba phải cõng mẹ từ ngoài đầu con hẻm vừa chật vừa quanh co không chiếc xích lô nào vô được. Dì Năm Hiển, dì Hạnh ở cùng con hẻm, rảnh được phút nào là chạy qua thay nhau trông chừng mẹ vì ba phải đi làm công cho người ta. Lương tuần vừa đủ trả nợ nhà thương, vừa đủ đông đầy hủ gạo, tiêu đường mắm muối. Nghỉ một ngày là đói một ngày. Sáng sớm ba nấu nồi cháu có chút rau chút cá cho bốn mẹ con. Ba vớt một tô nước cháo lỏng để dành cho Tí Em. Con bé Thảo sáu tuổi pha đường vô nước cháo, thay mẹ cho em bú. Con bé Thảo sáu tuổi đỡ mẹ ngồi dậy, đút cháo cho mẹ. Thằng Tí Anh ba tuổi, không biết vòi vĩnh, chạy lăng xăng làm chuyện này chuyện kia theo lời chị sai biểu.

Ba nhắn người ra Quảng Ngãi kêu ngoại. Ngoại tất tưởi vay tiền đi tàu lửa vào Nam. Ngoại còn đang ngơ ngáo giữa dòng người, ngoại còn đang loay hoay hỏi đường đón xe lamt ở ga Hòa Hưng thì mẹ tắt thở. Mẹ đi nhẹ nhàng lắm, nhẹ như bước chân ba rón rén cài cửa đi làm mỗi buổi sáng sớm. Mẹ không nói một tiếng nào với Thảo và Tí Anh. Hai chị em thức dậy khi cái bụng cào cào muốn ăn và tiếng Tí Em ngoa ngoe đòi bú. Cho Tí Em bú, hai chị em mỗi người một tô cháo có mấy con tôm khô làm chất ngọt và nước mắm làm ngon miệng con trẻ. Chờ hoài không thấy mẹ kêu, con bé sáu tuổi ham chơi với em, không nghĩ, không thắc mắc chi cả.

Con bé sáu tuổi và thằng em ba tuổi ngơ ngơ ngác ngác khi một người đàn bà coi bộ già lằm rồi, vừa bước chân vô nhà là hỏi tên mẹ mình rồi ôm hai chị em, tiếng nói hòa nước mắt:
- Cái Thảo, cu Tí đây mà. Ngoại đây con. Bây không nhìn ra ngoại hở? Ờ, mà cái hồi ba mẹ bây đưa tụi bây ra thăm ngoại, con Thảo mới ba tuổi, cu Tí còn bú mẹ. Mà mẹ bây đâu? Em đâu?
Hai đứa bé hoảng sợ, rống khóc theo tiếng bà ngoại vừa khóc vừa rú:
- Ôi Trời... con tôi... con tôi sao thế này... con ơi là con... sao con không chờ mẹ...

Từ đó, ba lầm lũi sáng sớm đi, âm thầm chiều tối về. Từ đó, hai chị em có bữa cơm chắc bụng, Tí Em ngủ ngon giấc theo tiếng bà ngoại ru à ơi trưa chiều. Chưa được nửa năm, bốn bà cháu chờ ba buổi tối, chờ ba ngày hôm sau, chờ ba một tuần... Ba không bao giờ về nữa.

Xin được chỗ ngồi khiêm nhường ngoài đầu hẻm nhỏ nối với một con hẻm lớn, và số vốn nhỏ nhoi vay được của dì Năm Hiển chỉ đủ cho bà ngoại luộc khoai từ, khoai mì, khoai lang, khoai sọ... bày trên cái sàng có đường kính độ hai gang tay, bán sáng sớm, bán chiều tối. Bốn bà cháu chia nhau bữa cơm trắng có dĩa cá kho keo, có tô canh rau xanh lờn vờn tóp mỡ thơm.

Nhưng hai lá phổi của Tí Em yếu quá. Chút hơi lạnh là em ho, ho kéo đờm. Chút trở trời là hai lá phổi hành em nóng sốt, sốt mê mang. Ngoại dành dụm tiền đưa em đi bác sĩ. Toa thuốc bác sĩ cho dài quá. Toa thuốc bác sĩ biểu phải uống liên tục cả năm. Lời bác sĩ khuyên phải ăn uống tẩm bổ, tránh dầm mưa dầm nắng. Nghe thì nghe vậy. Biết thì biết vậy. Nhưng làm sao bây giờ? Cất toa thuốc trong túi áo cánh, lận lời bác sĩ khuyên vào lưng quần, ngoại nhắm mắt nuôi cháu và chỉ biết cầu Trời đừng trở nắng trở mưa bất chợt.
***
- Chiều nay câu lạc bộ thiếu nhi Haugerud có tổ chức disco, tụi mình đi chung không?
Giọng Krister náo nức, mắt nhìn lướt qua đám bạn sáu đứa đang ngồi vẽ quanh cái bàn vuông rộng, ánh mắt đậu lâu trên gương mặt Kamilla hồng sáng. Cả bàn nhao nháo:
- Ghé nhà tao!
- Ờ, nhà thằng Krister gần đó.
- Đem theo mấy dĩa CD Mc Music.
- Khỏi cần, chắc câu lạc bộ có dĩa đó.
- Tao có dĩa mới nhất của Blackstreet.
- OK... đem theo luôn đi.
- Mấy giờ?
- Sáu giờ rưỡi.
- Sớm vậy?
- Chơi trước cho vui.
- Kamilla, đi chứ?
Vén mái tóc vàng óng qua vành tai... ngước mắt nhìn nhanh về phía Krister... ngưng cọ vẽ... cúi đầu để mái tóc phủ che một phần gương mặt... cái cọ vẽ đưa tới đưa lui một cách vô thức... giọng hững hờ:
- Để coi.
Cả nhóm bỗng dưng im lặng, những đôi mắt trao đổi nhanh. Tiếng thày Morten yêu cầu học sinh dọn dẹp trước giờ ra chơi phá tan những dấu chấm than vừa tô đậm trong đầu năm cô cậu học trò lớp 5A trường Haugen, một trường tiểu học nằm phía ngoài thủ đô Oslo. Dấu chấm than được vẽ lên trong đầu những người bạn cùng lớp vì hai chữ “để coi” là cách trả lời thường xuyên trên môi người bạn gái khả ái ít nói này. Ai cũng hiểu nghĩa cặp chữ “để coi”.

Vừa mở cửa, mùi thức ăn thốc vào mũi làm Kamilla tháo nhanh dây giày, bỏ cái ba lô ngay lối vào, chạy vào bếp, reo nho nhỏ:
- Mẹ làm mì Ý hả mẹ? Làm nhiều nhiều nha mẹ để... Kamilla im bặt.
- Ờ. Con coi ăn một hủ yaourt cho đỡ đói rồi làm bài. Chút bốn giờ con đi đón em, mình ăn chiều chung luôn.
- Dạ.

Cố dấu nỗi vui rộn ràng dâng ngấm ngầm làm sóng mũi ngây ngây nồng, những niềm vui hiếm hoi đến bất chợt, Kamilla mở tủ lạnh rót cho mình một ly nước cam tươi Florida màu vàng thẫm, chọn hủ yaourt dâu xanh, vào phòng mình. Không thể nào làm bài được... ánh mắt Krister... lời bàn bạc náo nức cho tối disco sẽ có ở câu lạc bộ thiếu nhi... giọng mẹ ngọt ngào... mùi nước sốt cà có thịt bầm chiên thơm... cái quần ống xòe màu hồng nhạt, cái áo sát cánh cũng màu hồng nhạt của bà ngoại tặng từ hôm sinh nhật chưa có dịp mặc... Kamilla lăn ra giường êm, thiếp dần.

Như những bữa ăn có đủ ba mẹ con, bao giờ Jørgen cũng ngồi đầu bàn, Kamilla và mẹ ngồi hai bên. Đẩy cái dĩa bàn ra phía trước, giọng Jørgen nũng nịu:
- No rồi.
- Ăn cho hết đi em, giỏi chị cho tráng miệng.
- Tráng miệng gi?
Đưa mắt nhìn mẹ, Kamilla chờ.
- Mẹ mới mua hộp kem Mousse có lớp chocolate, mẹ để trong tủ đá.
- U... m... ngon chưa. Ăn thêm nghen Jørgen.
- Mẹ...
Kamilla ngập ngừng, tiếp:
- Tối nay câu lạc bộ thiếu nhi... có mở disco từ bảy giờ đến tám giờ, mẹ cho con đi lúc sáu giờ rưỡi nha mẹ.
- Ờ... mẹ đi làm ca tối lúc mười một giờ. Con phải về ngay.
- Dạ! Mẹ ăn tráng miệng không? Con lấy cho mẹ luôn... lẹ lẹ Jørgen... chị phải sửa soạn.
- Để đó mẹ dẹp cho.
Vui mừng, quên hết, Kamilla chạy ào vô phòng tắm, đánh răng, ngắm nghía mái tóc vàng lóng lánh thả dài vừa qua khỏi vai hơi cong ngược ra ngoài... lục tìm cái băng đô màu hồng... không... cái băng đô màu trắng... chứ không thôi nhiều màu hồng quá... quần hồng... áo hồng... vậy là giày trắng... gọi điện thoại báo cho nhỏ Erna... thôi đừng... cho tụi nó ngạc nhiên chơi... chắc Krister ngạc nhiên lắm đây...

Bước chân như nhảy nhót chợt đứng lại ở lối đi từ phòng tắm dẫn đến ba phòng ngủ nằm kế nhau khi Kamilla liếc nhìn về bộ sa-long da màu đỏ rượu chát trong phòng khách. Jørgen ngồi trong lòng ghế bành rộng, hai chân xếp bằng, đang mãi mê theo dõi chương trình Sesam Sesam, ngón tay cái trong miệng thỉnh thoảng mút. Màu rượu vàng nâu nhạt long lanh trong chiếc ly tròn như nửa quả trứng ngỗng, thấp chân, đứng bên cạnh chai cognac màu nâu có dòng chữ trắng. Mẹ ngồi đó, đọc báo. Như con nai vàng đang nhảy nhót vui chơi trong đám cỏ non xanh tươi chợt vểnh tai lắng nghe tiếng chân cọp đói đi lần tới, tim Kamilla nhói đau.

Chạy ào vô phòng, gieo mình lên giường, dùi mặt trong gối, Kamilla ráng giữ tiếng nấc nhưng nước mắt thì cứ ròng ròng không muốn ngưng. Giận dử, Kamilla bật ngồi dậy... nhưng rồi xìu xuống nhanh. Em biết! Em biết... chỉ châm ngòi vào đống lá khô nâu là ngọn lửa bùng lớn. Mẹ bắt đầu lôi những chuyện từ bao năm trước để chửi ba, mắng người đàn bà đã có hai mặt con với ba, trách ông bà nội bỏ bê cháu... Em biết! Nếu em lẳng lặng đi chơi, em Jørgen sẽ gục ngủ trong lòng chiếc ghế bành rộng thỉnh thoảng nức lên mút nhanh ngón tay cái vì gọi hoài mà không có chị Kamilla đến dỗ, bụng trống rỗng và màn ảnh TV vô tình tiếp tục chương trình dành cho người lớn. Em biết! Mẹ sẽ rót thêm nửa ly, rồi nửa ly, rồi nửa ly, rồi nằm dài ra sô pha. Và ngày mai, ánh mắt cô giáo vườn trẻ đậu lâu trên gáy mình. Cô giáo sẽ tìm cơ hội trống người để hỏi về mẹ.

Cứ thế, diễn đi diễn lại, một vài lần trong tuần và rồi sáng mai Kamilla phải gọi điện thoại đến hãng để báo mẹ nghỉ bệnh. Càng tệ hơn nếu những cuối tuần có thêm người đàn ông lạ cùng chia chai martin màu trắng nét chữ xanh, cười dỡn, ói mửa... ngủ lại. Kamilla dấu tất cả. Không ai biết mẹ đã giảm giờ làm việc 50% theo giấy báo bệnh của bác sĩ. Hàng xóm không ai thắc mắc vì sao Kamilla thường xuyên đi chợ và đưa đón em Jørgen. Nhà trường, vườn trẻ cằn nhằn vì mẹ Kamilla thường vắng mặt trong tối hội họp, ít khi đến họp thường năm... nhưng không tìm hiểu thêm. Bạn bè trong lớp đã quá quen những lời từ chối khi mời Kamilla dự tiệc sinh nhật hay rủ về nhà chơi sau giờ học. Bạn bè không còn quan tâm vì sao Kamilla không bao giờ rủ bạn về nhà hay tổ chức tiệc sinh nhật. Ông bà nội không được đưa cháu về chơi, đành phải tự an ủi bằng những món quà đắt tiền gởi cho cháu dịp sinh nhật, Giáng Sinh. Ông bà ngoại bắt đầu đoán ra hoàn cảnh bít bùng của con gái nhưng Kamilla khôn khéo bênh vực, bao che mẹ. Báo chí, TV kết án chính quyền làm ngơ cho chủ nhân các nước chậm tiến dùng trẻ em dưới mười hai tuổi phải làm việc trong các hãng xưởng. Nhưng báo chí, TV không biết rằng em Kamilla là người mẹ nhỏ của em Jørgen, Kamilla là người chăm sóc mẹ những khi mẹ ”quá ly”. Kamilla sợ nhân viên Văn Phòng Bảo Vệ Trẻ Em đưa hai chị em cho người khác nuôi, mỗi người một nơi, không được lo cho em Jørgen yếu đuối luôn nương vào chị vì mẹ căn dặn, mẹ dọa, mẹ hứa sẽ không bao giờ bước chân vô tiệm rượu.
***
Thảo đến tuổi đi học, ngoại lao đao vượt qua từng vấn nạn tiền nong. Mỗi năm ít nhất phải có một bộ đồng phục gồm váy xanh đậm và cái áo cổ lá sen màu trắng, lệ phí mỗi học kỳ, sách giáo khoa, tập vở, bảo hiểm trường, bảo quản trường... trăm ngàn thứ, mai thứ này, mốt thứ kia. Bà ngoại luộc thêm thúng đậu phụng, ráng ngồi bán cho hết sàng khoai rổ đậu, về đến nhà là mọi người giăng mùng sửa soạn đi ngủ. Tí Anh ở nhà trông em. Những hôm Tí Em khỏe, hai anh em ra đầu hẻm chơi quanh quẩn bên thúng đậu sàng khoai với hy vọng được ngoại mua cho chén chè có nhiều nước dừa béo ngậy.

Lo cho hai em ăn sáng, Thảo đi học. Ngồi trong lớp, chạy ngoài sân trường giờ ra chơi, lòng bé Thảo không mấy phút được yên lâu. Thảo thắc mắc không biết Tí Anh có dẫn Tí Em ra nắng chơi lâu. Thảo bâng khuâng sao Tí Em gần ba tuổi rồi mà đi chưa vững. Thảo lo lắng vì tiếng ho Tí Em hơi khàn khàn hồi sáng sớm. Thảo sờ sợ khi bầu trời vần vần chuyển mưa, sợ ngoại đem cái rổ còn khoai luộc, đậu phọng luộc về chiều nay, lấy vốn đâu mà mua khoai mua đậu cho ngày mốt. Con bé Thảo bảy tám tuổi lo nghĩ băn khuăn khi nhảy cò cò trong sân trường. Con bé Thảo tám chín tuổi vui mừng khi vừa nghĩ ra được món dừa kho keo mặn mặn beo béo sẽ làm cho hai em ăn chiều nay thì tiếng đồng thanh của cả lớp đọc theo cây thước cô giáo chỉ trên bảng cắt ngang gương mặt tươi vui của Tí anh Tí Em trong đầu...

Những hôm Tí Em lên cơn sốt, ho xù xụ, ho có lớp đờm làm nghẹn hơi thở, lớp đờm làm hơi thở kéo khè khè, thường lắm, mỗi tháng vài ba lần, mỗi lần năm ba ngày, thế là Thảo phải nghỉ học ở nhà trông em. Cũng may là trường cho Tí Anh học lớp buổi chiều. Nhưng buổi sáng trong lớp học, đầu óc con bé Thảo quanh quẩn trong căn nhà một phòng mái tôn hừng hực, đôi mắt dõi trông chừng vì con bé Thảo biết Tí Anh khờ lắm, Tí Anh ham chơi lắm, Tí Em không nghe lời anh, Tí Em theo anh ra chơi ngoài nắng...
- Con mua chi mà nhiều khoai lang quá vậy? Bán làm sao hết? Mà sao nhiều củ èo èo quá, làm sao luộc bán?
- Con tính rồi ngoại. Lợi lắm ngoại. Con mua nguyên bao khoai, rẻ hơn mua ký.
- Nhưng...
- Mình lựa mấy củ khoai tốt tốt mình luộc bán. Mấy củ èo èo sùng sượng, con gọt bỏ, con cắt bỏ chỗ sùng sượng, con xắt phơi khô, xắt to bằng ngón tay con nè ngoại. Ngoại cho con tiền thêm, con mua dừa nạo. Sáng sớm con hấp khoai khô, đem lên trường bán. Một gói một ngàn, khoai khô hấp nóng trộn dừa nạo, rải chút muối mè, ngon lắm ngoại.
- Nhưng con phải đi học. Ngoại...
- Không sao đâu ngoại. Con lên trường sớm hơn, con bán cho tụi bạn con. Nếu bán không hết buổi sáng sớm thì con sẽ hỏi nhờ dì Hạnh bán nước sinh tố giữ dùm con. Ra chơi con chạy ra bán tiếp, lúc ra về con bán tiếp. Bạn con thương con, bạn con mua dùm con. Mình kiếm thêm được đó ngoại.
- Bữa nào em bịnh thì sao?
- Thì nghỉ bán. Hay là mình làm thêm một thau nhỏ cho ngoại bán.
- Không được.
- Dạ... không được... người ta cho mình chỉ đủ chỗ để được cái thúng... mình bày thêm người ta ghét... người đuổi thì khổ.
- Hay là để ngoại xin bà chủ nhà trước, cho thì mình bán thêm. Ngoại thấy món khoai lang khô hấp trộn dừa nạo ngon lắm đó.
- Vậy là mình phải mua hai cái thau mới, hai cái khăn mới đắp lên trên, nhìn sạch sẽ thì người ta thích mua.
- Ờ... mua thau mới... cha mày... bày thêm... mấy ngàn một cái thau... rồi khăn mới... mấy ngàn nữa... tiền đâu đây?
- Dạ... chắc bốn năm ngàn gì đó... cả khăn nữa chắc cở chục ngàn.
- Chục ngàn đồng... vậy là hai chục ngàn đồng... cha mày... tiền đâu...
- Hay là con thử bán trước. Từ từ có lời, mình để dành, mình có thêm vốn, mình mua thêm thau, khăn cho ngoại bán.
- Cha mày... bày đặt... chưa bắt đầu mà tính đủ chuyện... ờ... mà ráng coi sao... bán món này không cần bỏ vốn nhiều... bán không hết đem về cho em ăn... cha mày... khôn lõi!

Sách vở thiếu trước hụt sau, lệ phí học kỳ hẹn lên hẹn xuống, ngày học ngày nghỉ, cô giáo thương tình lắm mới được ở lại lớp, chứ không thôi là bị đuổi từ lâu. Lớp hai ở lại, lớp ba ở lại, tụi bạn cùng tuổi lên cấp hai mà Thảo vẫn còn đang ì ạch ở lớp năm. Nản lắm! Nhưng ngoại bắt học. Thảo cũng muốn học nữa bởi Thảo biết mình học không thua gì tụi bạn, Thảo biết tại vì phải nghỉ học hoài nên theo không kịp bài. Thảo biết vì không theo học được các lớp luyện thêm nên học kỳ nào cũng lạch đạch hạng ba mươi, bốn mươi.

Bác sĩ biểu là em Tí Em bị suyển nặng, phải hít thuốc ngày bốn lần để ngừa cơn suyển. Vị chi mỗi tháng phải hít một ống thuốc màu nâu, mấy trăm ngàn đồng Mỗi khi cơn suyển kéo đến làm ngực Tí Em như bị thắt chặt, lớp đờm trong phổi dầy đặc, khí quản nở ra khiến không khí không vô mà cũng không ra được, Tí Em phải hít ống thuốc màu xanh, loại thuốc mắc tiền hơn. Những tháng mưa nhiều và lạnh, cơn suyển đến thường hơn.
***
Cô giáo hướng dẫn lớp 5A, bà hiệu trưởng, cô y tá trường, cô giáo xã hội, đại diện văn phòng Bảo Vệ Trẻ Em, nhà tâm lý giáo dục và mẹ của Kamilla; bảy người ngồi quanh cái bàn hình bầu dục trong phòng họp có cửa kính lớn nhìn ra khoảng rừng thông nhỏ nằm sát trường. Sau phần giới thiệu, bà hiệu trưởng mở đầu:
- Mặc dù quí vị thừa biết nhưng tôi cũng nhấn mạnh để bà Hagen, mẹ em Kamilla hiểu là tất cả những gì được bàn thảo trong căn phòng này hoàn toàn bảo mật. Và cũng xin thưa với bà Hagen, mục đích buổi họp này là tìm hiều, thảo luận để mong đưa đến những giải pháp hầu giúp đỡ em Kamilla và gia đình chứ không phải là một phiên toà xét xử gia đình bà. Xin mời cô Aud Vestby, cô giáo hướng dẫn lớp 5A.

Tay cầm cây viết, tay lật mở quyển sổ dầy khổ A5 trước mặt, nhìn chừng những hàng chữ được ghi chép li ti vì không muốn bỏ mất một chi tiết nào trong những điều mình đã chuẩn bị trình bày trong buổi họp này, cô bắt đầu:
- Tôi rất vui khi chúng ta thu xếp được buổi họp đầy đủ các ban ngành như vầy chỉ sau hai tuần báo động. Là giáo viên hướng dẫn lớp em Kamilla trong hai năm liên tiếp nhưng tôi lấy làm tiếc là không có cơ hội tìm hiểu em sâu hơn vì nhìn chung em là một học sinh ngoan, có trách nhiệm với sự học của mình, áo quần tươm tất, thức ăn trưa mang theo đầy đủ. Nhưng dần dần, có những đặc điểm làm tôi lưu ý đến mỗi khi em biểu lộ sự già dặn hơn tuổi.
- Cô có thể cho biết thêm chi tiết về sự già dặn hơn tuổi của em Kamilla.
- Đó là tinh thần trách nhiệm hiếm có ở lứa tuổi ham chơi này. Vì không thường làm kịp bài vở về nhà, em xin phép được ở trong lớp vào giờ ra chơi để tranh thủ làm bài. Trong những bài văn ngắn tự do, em thường có những nhận xét, những nghĩ suy, những cách kết thúc hay giải quyết vấn đề như một người trưởng thành. Những đề nghị của em khi được hỏi tới, rất thực tế chứ không vì cho sự ham vui thường có ở tuổi này, cho vừa ý bạn bè hay bốc đồng. Tôi tiếp tục?
- Xin mời!
- Một đặc điểm nữa là em không bao giờ kể về gia đình mình trong giờ chuyện trò đầu tuần hay sau các kỳ nghỉ lễ, trong khi các em khác nôn nao giơ tay chờ được phép. Tôi chỉ nêu những gì tôi đã ghi chú. Phần nhận xét và phán đoán để đi đến một giải pháp là thẩm quyền của quí vị, những người có kiến thức sâu rộng về đề tài này.
- Xin được nghe tiếp.
- Trong khoảng vài tháng gần đây, em Kamilla thường đi học trễ và bị đau bụng. Lúc đầu tôi không quan tâm nhưng khi thấy em bị đau bụng thường xuyên, tôi đã giới thiệu em lên văn phòng y tá trường. Xin chị y tá cho biết ghi chú của chị.
- Cám ơn! Xem kỹ sổ sách, tôi thấy em chỉ đến văn phòng của tôi một lần và được ghi chú là có triệu chứng khó tiêu, đã gởi giấy yêu cầu ba mẹ đưa em đi bác sĩ. Đến khi chị Aud hỏi tôi về chứng đau bụng thường xuyên của em Kamilla, tôi liên lạc với bác sĩ gia đình Hagen thì được biết là mẹ em chưa bao giờ đưa em đến để khám về chứng đau bụng này...
- Kamilla không cho tôi biết gì về điều này cả và tôi cũng không thấy Kamilla bị đau bụng ở nhà.
- Vâng, chúng tôi ghi chú điều này. Xin cô Aud tiếp tục.
- Cám ơn! Mỗi lần được chia nhóm để hợp tác biên khảo một đề tài nào đó, các em trong lớp phản đối khi có Kamilla trong nhóm. Các em than phiền là Kamilla hầu như không bao giờ đến họp. Cố ý theo dõi, tôi được biết Kamilla hầu như không đến dự sinh nhật nhà bạn, không bao giờ tổ chức sinh nhật ở nhà.
- Kamilla không muốn.
- Xin bà để cô Aud trình bày cho xong rồi chúng ta sẽ có ý kiến sau.
- Kamilla không bao giờ tham dự các buổi tiệc do câu lạc bộ thiếu nhi vùng này tổ chức. Theo tôi nhật xét, em Kamilla không phải là nạn nhân của những ác-ý-bỏ-rơi thỉnh thoảng xẩy ra trong trường học. Em là một đứa trẻ cứng mạnh khi nói về mặt tâm thần. Em được bạn bè thương mến. Nhưng con nít là con nít. Rủ đi chơi một vài lần mà không được là quên ngay, không rủ nữa. Mời sinh nhật mà không đi, không được mời sinh nhật “trả lại” là tên người này không nằm trên danh sách mời về sau. Trong giờ đàm thảo mùa xuân dành riêng cho mỗi học sinh, cách đây ba tuần, tôi “quay” em Kamilla về những liên hệ hiếm khi của em với bạn bè trong lớp. Em tìm cách giải thích, biện hộ. Nhưng nửa chừng, em bật khóc. Em kể rằng em thương em Jørgen tính tình yếu đuối, em Jørgen không muốn rời chị, em sợ em Jørgen phải ngồi nhà một mình vì mẹ phải ngủ để có sức đi làm...
- Tôi thường làm ca đêm, cuối tuần...
- Chúng tôi cố gắng hiểu hoàn cảnh người-mẹ-nuôi-con-một-mình của bà. Xin cô Aud tiếp tục.
- Cám ơn. Em không muốn bạn bè đến chơi vì em không muốn bạn bè biết về mẹ mình...
- Tôi...
- Xin bà! Xin mời cô Aud.
- Một điều tôi để ý nữa là những truyện em Kamilla thường mượn ở thư viện nhà trường là những truyện lấy gia đình làm hậu cảnh. Chính vì những điều đã nêu, tôi muốn có buổi họp này để các cơ quan có thẩm quyền phán đoán và tìm một giải pháp.
- Xin bà Hagen cho ý kiến về những nhận xét của cô hướng dẫn lớp 5A.

Bà Hagen nhìn ra cửa sổ, sức sinh động trên đôi mắt hơi đục không còn bao nhiêu. Im lặng thật lâu, quay nhìn mọi người, gương mặt có vẻ thách thức nhưng giọng lại khàn khàn nhừa nhựa:
- Kamilla không dự sinh nhật hay tiệc tùng, không mời bạn bè đến nhà là vì tính cháu khép kín không muốn giao thiệp. Kamilla thương em nên Jørgen quyến chị, không muốn rời chị, đó là điều tự nhiên thôi. Kamilla không thích kể về mình, về gia đinh thì đó chỉ là cá tính đặc biệt của em, không ai dạy em điều này. Tôi là mẹ, Kamilla không săn sóc tôi. Ở nhà, Kamilla không bao giờ đau bụng. Gia đình chúng tôi không có nhu cầu cần sự giúp đỡ của các cơ quan công quyền. Tôi không hiểu tại sao phải có buổi họp này.
- Xin mời nhà tâm lý giáo dục.
- Trước hết, tôi có lời ngợi khen cô Aud đã báo động với nhà trường kịp thời và nhà trường thu xếp nhanh chóng để có được buổi họp này. Tôi cũng đã đọc qua những ghi chú của vườn trẻ Eplebakken, nơi chăm sóc em Jørgen. Em Kamilla thường bị đau bụng ở trường mà không bị đau ở nhà, nguyên nhân có thể vì em có quá nhiều lo âu ở nhà. Em không muốn dự sinh nhật bạn bè vì em hiểu ý nghĩa của sự cho và nhận, em không nhận vì em biết mình không có gì để cho. Nghĩ đến đây, tim tôi thắt đau. Mười tuổi! Em Kamilla đã đánh mất tuổi thơ. Sự già dặn quá tuổi của em Kamilla là do sự tôi luyện qua nhiều năm, từ khi em còn rất nhỏ, có thể từ bốn hay năm tuổi. Khả năng ứng biến, sức chịu đựng đã tôi luyện em thành người có trách nhiệm. Một trách nhiệm quá nặng cho một đứa trẻ. Em đóng vai trò người mẹ cho Jørgen mà ngay cả chính em cũng không nhận ra. Với em, đó chỉ lả điều đương nhiên. Một người mẹ chưa đầy mười tuổi! Thưa bà Hagen, chúng ta phải làm việc với nhau rất nhiều. Chúng ta phải trả lại tuổi thơ cho em Kamilla. Cùng với nhà trường, tôi sẽ liên lạc với văn phòng xã hội, Bảo Vệ Thiếu Nhi, Cố Vấn Gia Đình... để tìm một giải pháp giúp đỡ gia đình bà. Chúng tôi cần thiện chí hợp tác của bà. Chúng ta phải trả lại tuổi thơ cho em Kamilla.
***
- Bà Hai, chủ tiệm giày An Thịnh bên Bà Chiểu trả lương sáu trăm ngàn đồng một tháng đó ngoại.
- Con còn nhỏ mà bán được gì.
- Dạ, bà Hai nói con dọn dẹp, dọn hàng, làm hộp, tập bán từ từ. Chừng con quen chuyện thì bà Hai cho con bán. Bà Hai nói hôm bà đi chợ Văn Thánh thăm dì Tám, bà thấy con giỏi, chịu khó phụ dì Tám nên bà có lòng thương. Dì Tám nói dùm thêm cho con đó ngoại.
- Làm cả ngày vậy rồi làm sao đi học? Từ sáng sớm cho tới chiều tối hả con?
- Con nghỉ học cho đến chừng nào bà ngoại hết bịnh thì con xin đi học lớp đêm.
- Đường xá xa xôi.
- Bà Hai cho tiền đi xe buýt nữa ngoại.
- Làm từ bảy giờ sáng đến bảy giờ tối rồi còn đi học đêm thì sức đâu mà chịu nổi.
- Dạ... chứ ngoại coi; Tí Em phải hít thuốc mỗi ngày bốn cử, bịnh là phải hít thêm thuốc xanh, mà em bịnh hầu như mỗi tháng, đây rồi tới mùa lạnh là Tí Em còn bịnh thường hơn. Bây giờ ngoại bịnh không bán buôn gì được, hai tuần nửa vô trường, con lên học cấp hai là phải đóng đủ thứ tiền, Tí Anh cũng phải đóng tiền, mua sách vở... Ban ngày con đi làm, ngoại ở nhà, không phải dang nắng dang nôi, coi chừng Tí Em. Con sẽ xin mượn bà Hai vài trăm để đóng tiền trường và mua sách vở cho Tí Anh. Từ từ mình kiếm thêm vốn cho ngoại tìm chỗ bán trong mát. Con được bà Hai thương cho làm là phước lắm ngoại.
- Ờ... mười một tuổi đầu... Tính vậy cũng được đi, hôm nào Tí Em khỏe, ngoại lãnh vé số bán thêm.

Thảo xếp đặt công chuyện nhà trước khi ra đường đón chuyến xe buýt dưới bầu trời chưa tan sương, chiều chạng vạng đi làm về ghé mua cho hai em bịch khoai chiên, tối rờ thăm chừng trán Tí Em trước khi nhét kỹ lại mép mùng. Trưa nghỉ ngơi nửa tiếng, Thảo dệt nhiều ước mơ, trong đó có nụ cười Tí Anh và Tí Em, có bóng dáng bà ngoại đi chợ về giỏ đầy thức ăn. Thảo đâu biết rằng bà ngoại dấu không cho đứa cháu biết những cơn đau thắt phần trên bụng đến bất chợt, đau quằn lưng, đau đổ mồ hôi trán. Cơn đau quặn càng ngày càng thường hơn. Đường gân máu trong phân càng ngày càng nhiều. Bà khóc thầm cho đứa con gái mới mười một tuổi đầu đã có hai đứa con để chăm lo. Bà thương cho đứa con gái đã đánh mất tuổi thơ từ lâu mà không hề biết.

Võ Thị Điềm Đạm

Em - Võ Thị Điềm Đạm

Vo Thi Diem Dam 001

Thư đi vội vào giảng đường nhỏ của trường Y Tá nằm phía tây thành phố cảng Hamburg, tìm một chỗ trống ở những hàng ghế đầu để nghe cho rõ. Còn hai phút nữa, mắt nhìn lên đồng hồ trên tường, tay lục tìm cây viết và quyển tập trong giỏ xách để ghi chép, thói quen từ thời sinh viên già, mặc dù Thư biết là tất cả các bài giảng đều sẽ được phát cho từng học viên để làm tài liệu nghiên cứu sau này. Một nhấn tay nhẹ trên vai. Quay lại, Thư reo:
- Anh Thành! Lâu quá!

Thành cũng là đồng nghiệp, làm ở một bệnh viện cách Hamburg hai giờ xe hơi. Hôm nay là khóa tu nghiệp cho y tá vùng bắc nước Đức. Cả vùng chỉ có hai y tá chánh ngạch người Việt nên Thư quen Thành cũng đã khá lâu, hai mươi năm không chừng, qua những khóa tu nghiệp hàng năm. Cả năm sáu năm rồi, năm nay hai người mới chọn cùng khóa. Thành cười rộng miệng, mắt một mí kéo dài như nhỏ lại, giọng Bắc pha tám mươi phần trăm giọng Nam, hỏi một câu dư thừa:
- Cô Thư cũng chọn đề tài này à?
- Nhìn tới nhìn lui, chẳng có đề tài nào hấp dẫn cả nên chọn đại. Lâu lâu được đi tu nghiệp, được bao ăn uống, trốn mấy bệnh nhân cằn nhằn, đòi nói chuyện. Rảnh rang được vài ngày, không đi uổng chết. Anh vẫn làm chỗ cũ chứ?
- Vâng! Già rồi, cũng chẳng muốn thay đổi gì nữa. Còn cô?
- Cũng mõi rồi anh, không muốn bon chen nữa, lúc này Thư có được tám giờ ngồi trực bàn nên nhàn lắm. Thôi tới giờ, chút nói chuyện thêm.

Giờ giải lao, Thành rủ Thư lại ngồi ở một góc canteen để nói chuyện bằng tiếng Việt, cho đã. Thành nhìn Thư chọc:
- Coi cô Thư không có gì thay đổi cả, năm sáu năm rồi còn gì, có cọng tóc bạc nào chưa?
- Năm mươi rồi đó anh, tìm kỹ thì ít nhất cũng chục cọng, bắt Harald nhổ, ổng cằn nhằn hoài.

Đang chuyện trò trăng nước thì có tiếng điện thoại di động kêu, Thành rút máy trong túi, nháy mắt xin lỗi Thư. Thư nhìn lơ đãng ra sân, vô tình mà lại lắng nghe câu chuyện đàm thoại. Nhiều người thường khó chịu khi nghe ai đó nói chuyện trong cellephone, họ khó chịu không vì phải bị nghe chuyện thiên hạ, họ khó chịu vì chỉ nghe một nửa cuộc đối thoại, làm họ không hiểu toàn vẹn, làm trí tò mò vô hình trong họ không được thỏa mãn. Thư cười thầm khi lắng nghe mẫu đối thoại không che dấu của người bạn. Giọng Thành, người đàn ông gần sáu mươi tuổi, tóc muối nhiều hơn tiêu, đổi hẳn, dịu ngọt:
- Em đừng mua gì cho anh.
- . . . . . . .
- Áo len của anh cả chục cái mặc không hết.
- . . . . . .
- Ừ thôi cũng được, nếu em thích màu đó. Em tìm được mua được gì cho em chưa?
- . . . . . .
- Chút ba giờ thì xong, em chờ anh ở cà phê Đà Lạt nha!
- ...
Thư đùa:
- Hai ông bà già rồi mà còn tình tứ quá ta, anh với em ngọt sớt.
Thành nhìn Thư như có vẻ thông cảm vì câu nói đùa mang chút sót xa đó, Thành hiểu Thư.

Trở lại giảng đường, Thư thẩn thờ: Tiếng Việt mình hay thật, có những đại danh từ được dùng để xưng hô với nhau thật trìu mến, thật đặc biệt cho người trong cuộc, chớ không như những ngôn ngữ khác, cái gì cũng you với I, cái gì cũng toa với moa, cái gì cũng ich với du, cái gì cũng mich với dich... Tiếng Việt mình, tiếng anh và em thật mầu nhiệm, thật ngọt mật.... Cho đến cuối đời, tóc bạc da mồi vẫn còn giữ tiếng xưng hô thần ái đó. Tiếng anh và em như một chứng nhận tình yêu...

...Trong quán kem cuối đường Nguyễn Du gần tới nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, Hải âu yếm hỏi:
- Anh đặt kem dâu cho em nha?

Tiếng em Hải kéo dài, thật nhẹ, thật êm như hai ngón tay Hải vuốt cẩn thận gò má Thư hồng rám nắng. Giọng Phan Thiết cưng cứng nồng nàng của Hải làm Thư cảm động, nũng nịu:
- Thêm hai cây bánh kẹp nữa, anh quên món tủ của em.

Tiếng em lần đầu tiên Thư xưng với Hải sau ba tháng quen nhau. Tiếng em được giọng con gái Sài Gòn nhão nhẹc kéo dài, đầy thương yêu làm Hải xúc động. Tiếng em mà Hải đã kiên nhẫn chờ đợi. Hải hiểu như đó là dấu hiệu đáp lại tình yêu của anh khi Thư xưng em một cách nũng nịu như muốn áp mặt vào bờ ngực Hải căng cứng, như muốn thu nhỏ trong vòng tay anh. Hải ngồi xuống cái ghế mây bên Thư, vuốt nhè nhẹ cánh tay trần có những cọng lông măng mịn màng, mắt Hải đầy thương yêu:
- Thêm một trái dâu lớn thật lớn?

Thường thì Hải gọi Thư bằng tên Thư ngọt ngào hay "Chó Nâu" đùa nghịch. Cái tên "Chó Nâu" Hải đặt cho Thư vì hình ảnh cô bé Sài Gòn trong cái quần pat nhung nâu xậm, vai đeo cái giỏ da nâu chỗ đậm chỗ lợt vì mớ quần áo ướt vừa đi bơi về, đôi giầy sandal da nâu thấp gót, cái áo thun trắng trên ngực có thêu chữ Dream bằng sợi chỉ nâu mỹ miều ôm sát người, lần đầu tiên Hải quen Thư trên con đường Phan Thanh Giản.... Hình ảnh tươi trẻ đầy sức sống của cô bé Sài Gòn đã là sinh viên rồi mà vẫn con nghịch ngợm như nữ sinh trung học. Cô bé đã làm yếu lòng Hải ngay từ lúc gặp gỡ vì lối nói chuyện không e ấp, vì ánh mắt nhìn trong sáng, nhìn thẳng người đối diện không chút e dè như những cô gái khác khi nói chuyện lần đầu tiên với đàn ông xa lạ. Khi nào Hải và Thư dùng tiếng em, tự nhiên cả hai đều cảm nhận cả làn sóng tình trìu mến cho nhau đậm đà hơn, ngọt mật hơn thường lệ.

Thư ngẩn người, lời giảng viên nghe văng vẳng đâu đây.
Tiếng Hải đầm ấm dỗ dành dưới dàn lan đại năm nào trong đêm Hải trở về để sáng sớm mai xe thiếu tá Vinh đến đón đi Long Khánh. Cái đêm cả hai đều không ngờ là đêm cuối cùng. Lòng Hải hoang mang vì anh hiểu tình hình chiến trận của những ngày cuối xuân năm 1975. Lòng Thư lo âu vì phim Mộng Thường do Thanh Lan đóng, chiếu trên TV, vì giọng Thái Thanh nức nở bài Kỷ Vật Cho Em mỗi ngày trên radio. Hải không kể cho Thư nghe nỗi hoang mang của mình. Thư không kể cho Hải nghe nổi âu lo của mình. Cho nên Thư níu kéo, cho nên Hải chùng chằng:
- Em vô nhà rồi anh mới đi.
- Làm sao anh về?
- Anh đi lang thang.
- Xa lắm!
- Anh đi lang thang để nhớ em.
- Cho em theo anh đi lang thang.
- Không được! Khuya rồi, nghe lời anh, vô nhà đi, ba má la em.
- Em chịu la.
- Chó Nâu hư, anh lớn, anh không để ba má la Chó Nâu.

Thư vùng vằng đi vô nhà, nước mắt lăn dài trên má, nước mắt thấm mặn môi Thư.
Nước mắt rơi trên trang giấy đã ngưng ghi chép từ lâu. Thư giả bộ nhắc cặp kính cận lau mắt, lau mặt, làm như mắt bị vướng hạt bụi nào đó, hạt bụi của những ngày tháng Sài Gòn thơ mộng.

Sau Hải, Thư chưa một lần được may mắn xưng em với những người đàn ông đã có cảm tình với Thư, với những người đàn ông Thư đã có cảm tình. Không phải tiếng em Thư dùng với hai chị mình, không phải tiếng em Thư dùng với hai ông anh rễ, không phải tiếng em Thư dùng với mấy ông anh con cô Ba. Bởi vì sau Hải, những mối tình chưa đến đã tan, những mối tình Thư chưa kịp chuẩn bị cho phép lòng mình xưng tiếng em ngọt mật, tiếng em mang ý nghĩa cho nhau tiếng em từ trái tim nồng. Tiếng em đối với Thư mang đầy ý nghĩa thương yêu gắn bó cho nên Thư không dám dùng khi Thư thấy lòng mình chưa thực sự chín chắn cho chữ em thiêng liêng đó.

Sau Hải, những viên đá tình yêu được ném xuống hồ nước nhưng không tạo được vòng tròn làm chứng tích tình yêu trên mặt hồ bởi hồ nước luôn luôn gợn sóng, bởi lòng Thư chưa yên ổn, bởi những tình cảm của những người đàn ông chưa đậm đà để đủ có kiên nhẫn chờ đợi Thư xưng tiếng em mang đầy thương yêu cho mình.

Harald không hiểu tiếng em mầu nhiệm trong ngôn ngữ tình yêu của người Việt nên anh không cần chờ đợi. Anh yêu Thư và muốn sống đời với Thư mà không chờ Thư nói tiếng em yêu anh, ngay cả tiếng yêu anh bằng ngôn ngữ nước anh. Năm đầu mới lấy nhau, trong cơn nồng ấm vợ chồng, Harald năn nỉ:
- Nói đi Thư! Nói rằng em yêu anh bằng ngôn ngữ nước em đi Thư, nói em yêu anh bằng ngôn ngữ tự đáy lòng em đi Thư.

Thư tảng lờ, Thư im lặng, Thư hôn chồng đậm đà hơn. Thư lẫn tránh. Thư cảm nhận tiếng thở dài Harald cố nén tận đáy sâu. Harald không nài nĩ nữa, lời nài nĩ khônh được đáp lại đã trở thành vết chàm lúc mờ lúc tỏ. Vòng tay trần thơm mềm ấm xiết mạnh hơn không xóa được vết chàm đó trong tình yêu Harald dành cho vợ. Vết chàm chém vào tim Harald, vết chàm luôn quấy phá Harald những lúc hờn vợ. Vết chàm không chịu nằm yên, âm thầm khơi lên những đợt sóng ngầm phá rối đời sống bình an bên vợ.

Năm mươi tuổi rồi, Thư lúc nào cũng xưng tên mình như thời còn đi học với những người đàn ông Thư giao thiệp hàng ngày. Ba mươi năm rồi, ba mươi năm mất Hải, mất bàng hoàng không một dấu tích báo trước. Hai mươi năm rồi, hai mươi năm tình nghĩa vợ chồng vẫn thắm thiết mặc dù không có một đứa con để gắn bó với nhau. Thư chưa một lần được xưng tiếng em thiêng liêng. Thư chôn vùi tiếng em ngọt mật đó dưới lòng đại dương như con ốc hương khi sợ hãi vội đóng kín tấm phên, thu mình trong lớp vỏ ốc cứng mang màu nâu, trắng mỹ miều, dũi sâu xuống lớp cát trắng mịn xa tận biển khơi.

Nỗi sót sa thỉnh thoảng làm nhói tim Thư vì Thư biết rằng mình không bao giờ có được cái diễm phúc đó, cái diễm phúc được xưng em ngọt mật với người chồng không hiểu ý nghĩa thiêng liêng của chữ em, với người chồng mình thương yêu.

Diễm phúc cho chị, diễm phúc cho em.

Võ Thị Điềm Đạm

Cành Rong Biển Chưa Khô - Võ Thị Điềm Đạm

Vo Thi Diem Dam 001

Ra trường, Loan không đi nhận nhiệm sở, bỏ tất cả, theo chị Hạnh, người chị bà con, dẫn dắt chạy thuốc tây. Bản chất chân thật và tin người đã giúp Loan rất nhiều trong sự buôn bán hàng chạy này. Môi trường chạy hàng thuốc tây, đa số là các chị có chồng đi cải tạo, các chị có chút học thức, ngày xưa quen được chiều chuộng, nay phải bung ra va chạm với đời. Vì không phải là dân buôn bán chuyên nghiệp, còn nhạy cảm với những lời dối đầu cắt đuôi cho nên lòng tin giữa người và người là mấu chốt quan trọng nhất đối với các chị để thành công trong đường làm ăn này.

Loan thật lòng với mọi người. Cô gái, sau bốn năm Sài Gòn mất tên trên bản đồ, vẫn giữ được phong lối Sài Gòn từ cách chưng diện, giao tiếp. Bao giờ cũng quần pat nhung, quần jeans, áo thun một màu giản dị, bên hông đeo túi vải xanh hay da nâu sờn màu, giầy sandal, giầy bata. Quần đen, áo bà ba, quần ống voi, áo ca rô, dép mủ... không bao giờ thấy Loan dùng đến như những cô gái cùng thời muốn hòa đồng với cảnh sống sau ngày miền Nam mất. Chính vì thế mà nhiều người cảm thấy ở Loan hình ảnh Sài Gòn ẩn hiện, một cảm giác tin tưởng. Vì một điều lạ là môi trường buôn bán thuốc tây này không hề có giọng nặng nề Nghệ An, Hà Tỉnh bảy mươi lăm, hay choi chói "bắc bảy mươi lăm" xen vào. Làm sao sống nổi với những chị đang chắt chiu từng đồng để nuôi chồng, nuôi em, nuôi anh đang học tập ở những trại cải tạo mịt mù; làm sao sống nổi với những thành kiến "chuyện vui bảy mươi lăm" mà các chị dùng để chế nhạo, như là một cách tự an ủi nỗi niềm thất bại của người dân miền Nam. Người miền Nam, có nghĩa là người Việt Nam từ vĩ tuyến thứ mười bảy trở vào, tin tưởng nhau hơn. Tư tưởng đó, thành kiến đó, ít ai nói ra nhưng ai cũng để dạ.

Hàng ngày, buổi sáng Loan đạp xe đạp từ Thủ Đức, mười hai kilomet, xuống Sài Gòn đến nơi tập trung trao đổi hàng hóa, chạy hàng cho khách mua từ tỉnh lên, cho bạn hàng với nhau. Khoảng đường Trương Công Định, Lê Thánh Tôn, Lý Tự Trọng... là nơi chạy hàng của giới mua bán thuốc tây. Có khi hàng mua đi bán lại trong ngày, có khi hàng tích trữ chờ thời cơ, chờ đúng giá, chờ đúng người mua. Thuốc tây do thân nhân từ nước ngoài gởi về, do nhóm người buôn lậu vượt biên giới, do cán bộ ăn cắp từ bệnh viện, từ các tổ chức cứu trợ... tung ra thị trường chợ đen vì nhà nước quản lý mọi mặt hàng thuốc men. Con thường dân làm sao xin được giấy giới thiệu mua thuốc, dầu chỉ là thuốc cảm, thuốc nhứt đầu, ra chợ đen, món nào cũng có. Vấn đề tối trọng là phải tin tưởng nhau, vì thuốc men không phải như món ăn chơi. Chỉ cần lầm thuốc giả là có thể làm hại mạng người. Loan và người chị họ có một nơi cất dấu những hàng đáng giá, nhà người quen trong con hẻm Trương Công Định vì sợ công an chợp được là mất vốn. Sau khi chịu giá với khách mua, Loan mới chạy xe đạp về nơi dấu hàng. Giỏ chia làm hai lớp, lớp dưới là một vài loại thuốc viên nhỏ đắt tiền để làm mẫu, phía trên là thuốc bổ, thuốc cảm thông thường.

Ba má về hưu, bán căn nhà ở Nguyễn Trãi, mua một khu vườn nhỏ ở Thủ Đức, còn bao nhiêu cho Loan là chị cả trong gia đình làm vốn buôn bán. Mất vốn là cả nhà khốn khổ. Chiếc xe đạp là cứu cánh chạy hàng, đôi lúc phải chạy ra tuốt chợ Thị Nghè, Tân Định, Tân Bình, Hòa Bình...để tìm hàng. Có ngày nhàn hạ, chị em rủ nhau ăn hàng, tán dóc. Có ngày chạy tất bật, chạy tất bật có nghĩa là ngày huy hoàng. Chiều, đạp xe về Thủ Đức, mười hai cây số. Mệt nhoài người, tắm giặt, ăn uống xong, loay hoay với ba má và ba đứa em còn đang đi học, ngủ một giấc tới sáng.

Cứ thế ngày này qua ngày kia, quên cả tuổi trẻ. Sau ba năm Loan trả được lại vốn đã mượn của ba má, bữa cơm gia đình mới dám có miếng thịt miếng cá tươi, dành dụm cho được thằng em trai trốn nghĩa vụ vượt biên, hiện đang ở trại tị nạn, chờ đi định cư. Môi trường vượt biên lạ lắm. Khi đã đưa được một người trong gia đình đi vượt biên thành công là uy tín vững vàng, biết bao người đến hỏi tìm mối đi. Lúc đầu Loan dự trù đưa các em ra đi từ từ rồi tới phiên mình. Cứ mỗi lần giới thiệu ba người khách cho tổ chức vượt biên nào đó thì Loan được đưa kèm theo một người của mình. Lần này, Loan đã chuẩn bị chuyến đi tới cho cả ba chị em mà chỉ tốn có ba cây vì Loan dẫn dắt thêm năm người.

Từ hai tháng nay, ba má không cho Loan đạp xe lên xuống Sài Gòn nữa, đường xa nguy hiểm. Thân con gái một mình, mang theo thuốc men, tiền bạc, đi về giờ giấc tương đối nhất định, dễ là con mồi cho tụi cướp dọc đường xa lộ Sài Gòn ngày càng tung hoành. Đoạn đường từ cầu Rạch Chiểu tới ngã ba Cát Lái đã được công an quận nhường cho tụi cướp đường vì có bỏ công bắt bọn này thì cũng không sơ muối gì. Loan đón xe đò Thủ Đức - Lê Hồng Phong mỗi ngày từ đó. Tốn tiền xe đò vừa cho cái xe đạp để trên mui, vừa vé, vòng đi vòng về. Loan tiết kiệm, nhưng ma má bắt buộc, đành phải chiều cho ông bà yên tâm.

Hôm nay trời gần tối, Loan đứng đón xe đò ngã tư Lê Văn Duyệt - Hồng Thập Tự, trước bệnh viện Từ Dũ. Xe ngừng vì chú tài trẻ quen mặt Loan đón xe mỗi ngày. Chuyến xe chiều đông người, người đứng cũng chật như nêm. Đưa được xe đạp lên mui, Loan len từ từ đến giữa, tìm chỗ đứng, chỗ vịn tay cho vững. Tay xách cái giỏ đựng ít bánh tây cho má và cà phê cho ba mặc dù ba kêu mắc, không chịu uống, má kêu mắc để dành không chịu ăn hết. Vai đeo giỏ tiền và một ít thuốc tây chưa tiêu thụ hết trong ngày, nét mệt mõi hiện rõ trên gương mặt càng thêm rám nắng vì cả ngày này qua ngày kia bương bả ngoài đường. Mắt nhìn đăm đăm phía trước, nhìn để mà nhìn. Cánh tay mảnh mai, cổ tay nhỏ cố gồng những ngón tay mảnh dẻ để níu chặt cây sắc kế bên, người ngã chúi mỗi khi xe thắng ngừng đón đưa khách lên xuống, đã làm yếu lòng một người đàn ông đang ngồi ờ hàng ghế Loan đứng. Nhìn thoáng qua, ai cũng nhận ra ngay lối ăn mặc giản dị nhưng lại khá chải chuốt so với những người đa số là dân buôn bán trên chuyến xe này. Nghĩa là ông này bỏ áo vô quần, mang giày sandal, một hình ảnh xưa cũ nhưng thật mới lạ sau bốn năm miềm Nam mất vào tay Cộng Sản. Ông nói nhỏ, giọng Bắc pha tám mươi phần trăm giọng Nam:
- Cô mệt, cô ngồi đây đi, tôi đứng được.
Không chờ phản ứng của Loan, ông đứng dậy, nhường chỗ cho Loan ngồi. Ngay lúc đó người hàng khách ngồi kế bên cũng đứng dậy để len ra phía trước chờ xuống trạm tới. Chu đáo, người đàn ông nhường Loan len vô ngồi ghế gần cửa sổ. Thường ngày gặp những trường hợp như thế này, Loan chỉ nhỏ nhẹ cảm ơn, không buồn nói thêm một câu, chỉ muốn được ngồi, nghỉ ngơi cho quãng đường còn lại đúng ra chỉ cần ba mươi phút nhưng vì phải ngừng để cho khách xuống khách lên liên tục nên mất ít nhất một giờ. Hôm nay cũng nỗi mệt mõi thường lệ, Loan vừa tìm thế ngồi, không cám ơn, nhưng lại vừa chịu khó đùa:
- Bộ tôi coi già nua như một cụ bà hay sau mà ông áp dụng bài học công dân giáo dục? Môn này đã bị loại bỏ ra khỏi chương trình giáo dục của cái gọi là Xã Hội Chủ Nghĩa từ bốn năm nay.
Ông ta cười:
- Tôi học môn này lâu lắm rồi, dễ gì quên.
- Nhưng trong sách Công Dân Giáo Dục ngày xưa không dạy nhường chỗ cho người trẻ, tôi còn trẻ chớ hả?

Người đàn ông xoay người, làm bộ ngắm Loan, làm bộ suy nghĩ.
- Chắc còn trẻ...
- Trời ơi! Ông nói "chắc". Ông không có chữ nào khá hơn sao? "Chắc" có nghĩa là không trẻ lắm. Bài Công Dân Giáo Dục không dạy "lăn gà" sao?
- “Lăn gà” có nghĩa là gì vậy?
- Giọng ông không phải giọng "Bắc bảy mươi lăm", sao không hiểu chữ "lăn gà", không phải “chuyện vui bộ đội” chứ?
- Cô chưa giải thích chữ "lăn gà" rồi còn cho thêm chữ "Bắc bảy mươi lăm", thêm chữ “chuyện vui bộ đội”, còn chữ nào nữa không, nói luôn đi.
- Giọng ông là giọng "Bắc năm mươi tư"
- Cha... cái này là tôi phải về nhà tra tự điển mấy cái chữ lạ lùng này đây.
- Ông tra tự điển Bách Khoa cho tới khi tóc bạc răng long cũng không tìm ra. Tiếng lóng mà, đâu có nằm trong tự điển. Thôi, để tôi giải thích cho nếu thực sự ông là "con nhà dòng". "Lăn gà" là một trong những "chuyện vui bộ đội", chuyện khá dài, nhưng ông cứ biết "lăn gà" là "galang", nói hay làm gì đó cho vui lòng, đẹp lòng con gái đàn bà, nịnh đầm đó. "Bắc năm mươi tư" là những người Bắc trốn cộng sản di cư vào Nam năm 1954, giọng pha Nam, nghe nhẹ nhàng, ấm lòng người. Còn "Bắc bảy mươi lăm"...
- Thôi... tôi hiểu rồi. Vậy tôi không phải "Bắc năm tư".
- Ô!
- "Bắc bốn mươi mốt", cô nghe chữ này chưa? Gốc tôi là "Bắc bốn mươi mốt" cho nên tôi tự cho tôi là người Nam. Còn "Bắc bảy mươi lăm" là những người Bắc vào Nam từ năm 1975, đúng không?
- Thông minh nhưng thiếu.
- Thiếu?
- Ừ, thiếu. Là giọng Bắc oang oang, không coi ai ra gì. Là những người Cộng Sản tràn vô Nam chứ không phải di cư trốn Cộng Sản.
- Cái chữ "tràn" này để bàn sau. Còn chữ "chuyện vui bộ đội"?
- Không biết chữ này nữa sao? Hồi đó giờ ông sống ở thiên đường chắc? Nhà dòng bị đóng cửa hơn bốn năm nay rồi mà.
- À, tôi đi du học lâu rồi.

Người đàn ông thật thà. Ông không hiểu rằng khi mới quen biết tình cờ một người trên xe đò mà đã "khoe" du học mới về tức khoe khoang, trịch thượng, nhất là khoe với thiếu nữ. Ông đâu biết cái mã "du học" đang được nhiều cô ngắm nghé, một cách tìm đường ra nước ngoài công khai, tránh hiểm nguy. Loan không ưa lối khoe khoang đó. Loan hỏi chọc mỉa mai:
- Ông du học ờ Kampuchea hay Laos?
Người đàn ông không hiểu ý mỉa mai trong câu hỏi đó, vội vàng trả lời:
- Không không, tôi du học ở Đức, hơn mười năm rồi.
- À há!
Nhìn nét mặt vội vàng đính chính, không một mảy may khó chịu hay cười theo lối hỏi mỉa mai của mình, Loan hiểu nhanh là người đàn ông này không có ý khoe mà chỉ vì thật tình.

Tiệm kem Bạch Đằng nằm trên Lê Lợi càng về chiều càng đông người. Ngắm dáng Loan đi nhanh, nhẹ, từ bên kia đường, mái tóc lưng chừng đong đưa theo bước chân, dáng dong dỏng cao, vai đeo túi vải jeans, quần jeans, áo thun trắng, giày bata trắng, kiếng mát, Hưng thầm nghĩ: "Hôm nào cũng thế, cô nàng đúng là dân Sài Gòn ngày xưa, thật trẻ trung, thật thể thao". Loan cười nhìn Hưng, nhận ánh mắt chiêm ngưỡng từ Hưng, tự nhiên ngồi xuống cái ghế Hưng kéo cho mình. Loan nhắm mắt, Hưng xoay xoay tấm giấy được bọc cứng có hình các loại kem, Loan quơ quơ ngón tay trỏ, chấm chọn một ly kem trên bảng thực đơn: Kem dâu! Mắt Loan cay cay. Ly kem dâu, hai cây bánh kẹp, thêm một trái dâu lớn, nhà thờ Đức Bà, những ngón tay khô vuốt nhẹ gò má rám nắng hồng, giọng Thành âu yếm... Loan ngập ngừng, nhìn Hưng, nài nỉ:
- Cho em chọn kem khác nghen, em không thích mùi dâu.
Với để tay mình lên bàn tay Loan, xoa nhè nhẹ, giọng Hưng ngọt ngào, mắt Hưng đắm đuối:
- Loan chọn kem cho anh luôn.
Cả tháng nay rồi, kể từ khi quen Hưng, Loan thường nghỉ chạy hàng sớm, đi chơi với Hưng. Nói là đi chơi chứ thật ra Loan thường chỉ muốn ngồi ở một quán nước, quán kem nào đó nghỉ ngơi, không muốn lang thang dạo phố Sài Gòn đã mang bộ mặt thiểu não từ mấy năm nay, càng lúc càng xuống. Những cửa hàng kính bóng loáng, chưng bày đẹp mắt lộng lẫy được thay thế bằng những mẫu hàng hợp tác xã tạp nhạp lộn xộn thiếu thẩm mỹ. Những cô thiếu nữ duyên dáng trong chiếc áo dài lụa mềm được thay thế bằng những chị áo kiểu, quần đen hay quần tây quê mùa, nét mặt mệt mõi sau kệ kính. Sài Gòn đã bị đổi tên nên Sài Gòn trở nên héo hắt buồn lênh. Sài Gòn không còn gì để đi dạo ngắm phố, để thèm thuồng nhìn những món hàng trưng bày trong tủ kính. Chỉ riêng góc Lê Lợi - Tự Do, cả hai bên của công viên bùng binh Nguyễn Huệ đã xuất hiện một vài cửa hàng chưng bày hàng ngoại quốc trang nhã. Nhưng nơi đây chỉ dành cho những người như Hưng với một danh hiệu mới do nhà nước âu yếm đặt ra "Việt Kiều Yêu Nước" và những người ngoại quốc đến làm việc tại Việt Nam hay một vài du khách ngoại quốc dám gồng mình đến thăm Việt Nam trong giai đoạn này.
Hưng đề nghị:
- Mình xem phim ở mini Rex nha! Anh đi ngang qua đó thấy có một phim Hung Gia Lợi, vô coi thử?
- Bây giờ em sợ coi phim lắm, sợ nghe tiếng người chuyển ngữ với giọng choe chóe như cán bộ đang đọc bài cho tụi em viết hồi mới tiếp thu trường. Phim bây giờ không có phụ đề Việt ngữ, không cảm thấy trọn vẹn vì không nghe được chính giọng nói của diễn viên mặc dù mình không hiểu ngôn ngữ của họ, toàn là những phim tuyên truyền. Ngay cả rạp chiếu phim nhi đồng ở đường Tự Do, thỉnh thoảng em dẫn Út đi coi, cũng chiếu toàn phim tuyên truyền, coi xong chỉ muốn về nhà gội đầu ngay.
- Thôi vậy. Hôm nay em có nói với nhà là mình sẽ ở lại chơi khuya, mình đi taxi về?
- Dạ có! Đi taxi từ Sài Gòn về Thủ Đức rồi Tam Hà, anh ngon dữ ha. Taxi khó kiếm lắm. Em chưa đi taxi bao giờ cả từ sau bảy mươi lăm. Mắc lắm!
- Anh muốn có một tối với em, thật ấm cúng, yên tỉnh. Anh biết một chỗ: Nhà hàng sân thượng Rex. Ở đó mình có thể ngắm cả Sài Gòn về đêm, mát, thoải mái và thơ mộng lắm.

Sân thượng tầng lầu năm, gió mát, khung cảnh yên tịnh, một vài bàn còn khách, đa số là người khách ngoại quốc, ánh đèn nửa mờ nửa ảo, nửa mộng nửa thực. Sau bữa cơm tối thật "Tây", sau một ngày mõi mệt chạy hàng, trên sô pha dài, Loan ngồi dựa ngực Hưng, chân duỗi dài gát thành ghế, bản nhạc Capri C´est Fine thiết tha kêu gọi mời mọc văng vẳng đâu đây. Môi Hưng mơn man trên tóc Loan. Với tay choàng đan tay Loan, Hưng kéo tay Loan đặt trên gáy mình, những ngón tay mềm mại lần mò gãi nhè nhẹ trong tóc Hưng. Đã lâu lắm, bốn năm rồi còn gì, bốn năm mất Thành, bốn năm lận đận tìm kế sinh nhai cho cả gia đình, bốn năm không màng đến những lời chọc ghẹo tán tỉnh, hai lần vượt biên hụt, bốn năm đời sống đầy trắc ẩn cho từng bước chân, bốn năm của tuổi trẻ, hôm nay Loan tự thả lòng mình, cho phép mình hưởng lại những giây phút trọn vẹn này.
Hưng hỏi:
- Anh muốn mời em đi Vũng Tàu vài ngày. Anh muốn tắm biển, em cần nghỉ ngơi, chúng mình cần thời giờ cho nhau, tìm hiểu nhau hơn.
Loan ngồi thẳng lưng, quay nhìn mắt Hưng, ánh mắt thật lòng của người đàn ông đã quen với nếp sống Tây phương, đã có người tình Tây phương, đã sống chung với người tình của mình vài năm mà không cần cưới hỏi. Loan hiểu. Cách cư xử, cách giao thiệp bạn bè, cách ăn mặc của mình đã tạo cho Hưng ấn tượng về một cô gái quen lối sống của văn minh Tây phương, cho nên Hưng không ngần ngại khi mở lời mời Loan đi chơi vài ba ngày với mình dù lằn mức tình cảm của hai người chỉ đến những nụ hôn nhanh khi chia tay trong khu vườn tối phía sau nhà Loan ở Thủ Đức, chỉ là những xiết vai khi Hưng xúc động vì lời nhạc Loan hát nho nhỏ cho Hưng, những ngón tay đan nhau khi đi dạo. Và Hưng cũng chưa nói tiếng yêu thương cho dù ánh mắt Hưng long lanh âu yếm, lời nới Hưng dịu dàng, nụ cười Hưng ngọt ngào khi ở bên Loan.

Loan cắn môi, xoay lưng trở lại vị trí ngồi lúc nãy, kéo tay Hưng quanh người mình, ngập ngừng:
- Anh cho Loan suy nghĩ vài ngày. Loan cần thì giờ để thu xếp công chuyện nữa. Bỏ đi xa là mất mối hàng, anh biết là gia đình em sống vào lợi tức này. Và...
- Anh chỉ còn ở Việt Nam có một tháng nữa. Anh muốn mình có cơ hội hiểu biết nhau hơn. Nhưng nếu em thấy mình không thể thì anh không nài nỉ. Ngày mai anh đi Hà Nội hai ngày, anh về lại khoảng chiều thứ tư, anh đến nhà em hay hẹn em ở tiệm kem Bạch Đằng như thường lệ?
- Anh đến nhà em đi. Em cần tắm rửa, nghỉ ngơi chút sau một ngày mệt mõi. Anh đến khoảng tám giờ tối ha.
- Em nghe lời anh, mỗi ngày về sơm sớm, nghỉ ngơi, nghe nhạc, đọc sách, ăn uống đầy đủ, lấy sức cho ngày mai. Không nhạc, không sách, làm sao em sống được, nghe lời anh. Em không giữ sức, em mà bịnh xuống rồi ai lo cho gia đình em. Em còn phải sống cho em nữa, em còn trẻ lắm, đừng mang cái trách nhiệm nặng nề trên vai em.
- Dạ.
Mối xúc động dâng nhanh như dòng nước vỡ bờ trong Loan. Lâu lắm mới có người để ý đến những nhu cầu nho nhỏ nhưng thiết thực đó, những nhu cầu không ai có thì giờ nghĩ tới hay hưởng thụ, không ai khuyên ai như thế đã bốn năm nay. Hưng chú tâm đến sự thiếu thốn đó trong cuộc sống hàng ngày của Loan. Loan lặng người trong suy nghĩ. Lòng mình thực sự đang dần dần yếu đuối vì những săn sóc nho nhỏ đó, mình thèm khát những âu yếm săn sóc, mình thèm được chiều chuộng. Và nỗi vui nhè nhẹ trên mỗi bước chân đến quán kem Bạch Đằng những chiều hẹn hò, những xúc động thoáng nhanh... Mình đã biết đánh chút phấn hồng, tô chút môi cam hồng bóng mong chờ... Em còn phải sống cho em nữa, em còn trẻ lắm...

Biển buổi chiều không bao giờ yên lặng. Loan cố vượt sóng, bơi đuổi Hưng. Lâu lắm rồi, Loan không còn đi bơi thường mỗi buổi trưa như trước nữa. Loan bơi không được nhanh nhẹn như mình tưởng, mới chừng năm chục mét đã thấy mệt trong khi đầu Hưng nhấp nhô tuốt ngoài xa. Không thèm bơi đuổi theo Hưng, Loan nằm ngửa người, dang hai tay quấy nước nhè nhẹ để giữ thăng bằng, thả người cho từng lớp sóng đưa từ từ vô bờ, nhắm mắt, để mặc nước biển bắn tung lên mặt theo từng cơn sóng êm hơn khi ra xa bờ, mơ mơ màng màng. Tay Hưng nắm tay Loan, kéo Loan sát thân hình mình. Hai tay cặp nhau, một tay quậy nhẹ, cả Hưng và Loan thả ngửa cho sóng đưa đẩy. Hai làn da mơn man nhau theo nhịp sóng, lúc chạm lúc rời, ngây ngây. Loan buông tay Hưng, cong chân lấy đà, đổi thế nằm, duỗi hai tay thẳng ra phía trước, mặt úp xuống nước, hai chân vỗ mạnh để vô bờ cho nhanh.

Ngã nhoài người trên bãi cát mịn nhưng không được trắng lắm, hai tay duỗi thẳng theo thân hình, Loan nghiêng mặt âu yếm nhìn ánh mắt Hưng ngây dại cũng vừa nằm dài xuống kế bên. Tay Hưng lòn vào gáy Loan, gát đầu Loan lên cánh tay mình. Loan xoay người, áp má lên vai Hưng, hít mạnh mùi biển mặn trên da thịt Hưng. Giọng Hưng nhỏ, nhẹ như hơi thở:
- Mình về khách sạn?
- Ưm...
Vừa bước vô phòng, Hưng ôm chặt Loan, nâng mặt Loan, đôi môi nóng mềm hôn nhè nhẹ lên vầng trán rộng, lên đôi mắt nhắm hờ, lên đôi môi đầy ướt, tham lam hôn đắm đuối hơn khi nhận được cử động hôn trả từ cánh môi Loan. Kéo Loan nằm dài ra gường. Thân hình căng cứng mạnh bạo, Hưng nằm nửa người trên người Loan, bàn tay Hưng vuốt vai Loan, kéo tấm áo tắm một mảnh hở gần cả khoảng lưng, môi Hưng tìm kiếm, nâng niu từng phần da thịt Loan mềm nóng.

Người Loan mềm, rướng cong theo từng vuốt ve âu yếm của bàn tay, của đôi môi cẩn thận khám phá. Hưng ngạc nhiên, lẫn chút thích thú khi nhận ra sự đón nhận thụ động từ Loan, khi biết rằng đây là lần đầu tiên Loan biết yêu. Bản tính kiêu hãnh của người đàn ông Á đông dù đã quen với nếp sống tây phương vẫn còn trong Hưng.

Cơn đói làm Hưng chỉ trong nhoáng mắt là đã no cứng bụng. Nhìn Loan nhỏ nhẹ từ tốn tiếp tục bữa cơm chiều muộn màng, Hưng cố tìm nét thay đổi trên mặt Loan đã được đánh chút phấn hồng cam, trên môi Loan thỉnh thoảng nhếch nhẹ cười với mình, trên ánh mắt nhìn Hưng cười long lanh. Không chút thay đổi. Hưng tò mò, Hưng muốn tìm hiểu tâm tư người con gái lần đầu nhận hưởng trong đời. Hưng chịu thua.

Cơm xong, Loan tìm hỏi người trực phòng tiếp tân, tài xế taxi của khách sạn, anh xích lô, tìm một quán cà phê chỉ hát "nhạc vàng", không ai biết. Loan than: "Tội nghiệp Vũng Tàu" và tiếc là không đem theo cassette để cả hai có thể ngồi ở một bờ đá vắng lặng nào đó nghe nhạc trong đêm khuya, dưới chân vang nhè nhẹ tiếng sóng vỗ bờ.
Hưng chọc:
- Em không sợ công an tịch thu máy sao?
- Anh là bùa hộ mạng cho em. Ai dám đụng "Việt kiều yêu nước".
Hưng nhíu mày khó chịu mỗi lần Loan dùng chữ "Việt kiều yêu nước" với giọng mỉa mai, châm chọc. Không phải tự mình Loan có lối dùng chữ “Việt Kiều Yêu Nước” mỉa mai châm chọc mà hầu như mọi người, ngoại trừ cán bộ. Hơi khó chịu nhưng không muốn làm mất không khí ấm cúng của những ngày ngắn ngủi này nên lờ đi. Loan cũng biết mình đã đi quá lố, Loan nũng nịu:
- Thôi thì mình hát cho nhau nghe. Cái này là em thiệt. Anh biết ít nhạc quá.
Trên băng đá trong khu vườn của khách sạn, lần đầu tiên Hưng nghe lời nhạc:
Sài gòn ơi, tôi đã mất người trong cuộc đời
Sài gòn ơi, thôi đã hết thời gian tuyệt vời
Giờ còn đây, những kỷ niệm sống trong tôi
Những nụ cười nát trên môi
Những giọt lệ ôi sầu đắng.

Sài gòn ơi, nắng vẫn có còn vương trên đường
Đưòng ngày xưa, mưa có ướt ngập lối đường về
Rồi mùa thu, lá còn đổ xuống công viên
Bóng gầy còn bước nghiêng nghiêng
Hay đã khóc thương cho người yêu

Tôi giờ như con thú hoang lạc đàn
Từng ngày qua, từng kiếp sống quên thời gian
Kiếp tha hương, lắm đau thương, lắm chua cay
Tôi gọi tên em mãi thôi.

Sài gòn ơi, tôi xin hứa rằng tôi trở về
Người tình ơi, tôi xin giữ trọn mãi lời thề
Dù thời gian, có là một thoáng đam mê
Phố phường vạn ánh sao đêm
Nhưng tôi vẫn không bao giờ quên.

Loan nhìn Hưng, dò hỏi, nói nhỏ:
- Anh nghe bài này rồi bỏ đi nha, đừng kể cho ai nghe là em hát cho anh.
- Sao vậy? Phản động? Chỉ là nỗi thương tiếc Sài Gòn mà!
- Không có quyền thương tiếc! Phải vui mừng! Phải hân hoan đón nhận cái tên mới này. Ngày xưa, anh còn nhớ biết bao nhiêu truyện, bao nhiêu thơ, bao nhiêu nhạc tiếc nhớ Hà Nội được phổ biến ở miền Nam sau năm mươi tư, có ai cấm không? Chỉ có câu này là mang nỗi oái ăm cho cả bài hát: Sài Gòn ơi! Tôi xin hứa rằng tôi trở về. Bài hát chỉ được hát truyền miệng, không rõ tác giả. Nhạc vàng còn không cho nghe tự do thì nhạc này cấm tiệt cũng không oan ức chi mấy. Thôi đừng bận tâm, để em đọc bài thơ Màu Tím Hoa Sim cho anh nghe.

.... Tóc nàng xanh xanh
Ngắn chưa đầy búi
Em! Em ơi giây phút cuối
Không được nghe em nói
Không được trông thấy nhau một lần
Ngày xưa nàng thích hoa sim tím
Nàng vá cho chồng tấm áo ngày xưa ....

Hưng hỏi:
- Nàng mất trong chiến tranh hở em?
Không chờ Loan trả lời, ngập ngùng, Hưng tiếp:
- Nước mình chiến tranh triền miên, dân mình gian lao mấy chục năm, hòa bình rồi mà sao đa số người miền Nam đều mang một nỗi ấm ức nào đó? Đất nước thanh bình thống nhất, sao không vui? Sao không cùng nhau xây dựng lại?

Hưng không nhận được ánh mắt chợt tối, cái nhếch môi trên gương mặt Loan trong bóng đêm. Loan cố kềm giữ, giọng mềm nhũng:
- Phải nói là nước mình hết chiến tranh, hết chiến tranh tại nước mình, nhưng dân mình vẫn còn đi đánh giặc ở nước khác anh ạ! Để củng cố đảng Cộng Sản trên toàn cõi Đông Dương. Và thanh niên miền Bắc được ưu tiên miễn đi đánh giặc vì họ đã chiến đấu “cho” miền Nam trong hai mươi năm, bây giờ đến phiên dân miền Nam.
- Em nghe những chuyện này ở đâu vậy? Em nghe nhiều tin đồn. Những tin không thấy nhắc đến trên báo chí. Em...
- Báo chí? Anh đừng dùng chữ báo chí. Báo chí ở Việt Nam mình hiện nay không phải như báo chí ở những nước tự do như anh đã từng sống. Cầm một tờ báo trên tay như cầm một tờ thông tin của chính quyền, của những người lãnh đạo. Anh không biết là chủ bút, tòa soạn, ban biên tập là nhân viên nhà nước sao? Ăn lương nhà nước thì có bổn phận vuốt đuôi nhà nước chớ. Nói chuyện làm báo ở Việt Nam mình nghe chỉ thêm tủi. Em ước chi.... mà thôi anh ạ! Một điều em muốn nói là nước mình hết chiến tranh nhưng không có thanh bình. Anh thử quan sát thật kỹ gương mặt mọi người, nét lo âu, ánh mắt nhìn tới nhìn lui, nụ cười không hết, không còn lòng tin giữa người và người... không tìm đâu được nỗi bình an trên gương mặt người dân từ lâu rồi anh, bốn năm rồi đó anh.
- Em nói chuyện giống bà chị anh. Chồng chị mất trong chiến tranh nên chị không ưa chính quyền mới thì còn có thể thông cảm. Còn em và nhiều người, em không thấy đây là lúc mọi người nên nắm tay cùng xây dựng.
- Nắm tay? Ở vị trí nào? Người ta kéo, mình nhắm mắt chạy theo? Xây dựng? Xây dựng cái gì? Xây dựng cho ai? Anh có nhận thấy là tất cả các cơ quan quan trọng về mặt kinh tế hay an ninh đều nằm trong tay cán bộ người Bắc, bất kể học lực. Ngay cả những đảng viên tập kết kỳ cựu miền Nam, những người trong Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam đã từng chiến đấu, có ai ngồi ghế thủ trưởng không? Trường học, bệnh viện, hành chánh cấp quận trở lên có thủ trưởng người miền Nam nào không?
- Em còn phân chia người Nam người Bắc, nước mình thống nhất rồi mà.
- Em buồn ngủ rồi, về phòng nghen anh.
- Không, lần này anh không để em chấm dứt lưng chừng nữa. Hồi nãy em nói: "Em ước chi..." Ý em muốn nói gì?
Giọng Hưng không vui. Loan ngập ngừng:
- Em ước chi... anh không là "Việt kiều yêu nước".
- Cái danh hiệu đó do nhà nước tự đặt ra chứ bọn anh có ai thích bị gọi như vậy đâu. Bọn anh hưởng ơn lộc của dân, được đưa ra nước ngoài du học, được trốn tránh chiến tranh. Bây giờ đất nước thanh bình, bọn anh muốn góp phần xây dựng.
- Nên nhớ là các anh chị đã hưởng ơn lộc của chính phủ miền Nam, do người dân miền Nam đóng thuế.
- Biết vậy, nhưng đất nước hoà bình thống nhất.

- Anh chấp nhận cách hòa bình này? Cách thống nhất như thế này?
- Không chấp nhận cũng không làm gì hơn được. Cuộc chiến này đâu phải do chính người Việt mình quyết định.
Nửa nũng nịu, nửa cương quyết, Loan níu cánh tay Hưng:
- Em buồn ngủ, em về phòng đây, anh không đi theo, anh ngồi một mình ma bắt ráng chịu.

Bao giờ Loan cũng tìm cách lẫn tránh khi cả hai vô tình chạm vào vấn đề này. Chính sự lẫn tránh đã làm Hưng hoang mang, không cảm thấy gần gũi thật sự với Loan khi nói chuyện xã hội. Loan có cái nhìn khắc khe quá không? Loan thích bàn chuyện thơ văn, nhạc....nhưng Hưng lại dốt chuyện thơ văn, chữ nghĩa, nên rốt cục Loan thành người giảng giải văn chương cho Hưng. Loan kể cho Hưng nghe những giai thoại văn chương thật thích thú. Hưng đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác vì kiến thức văn chương được tích trữ lâu đời nơi Loan, nhất là ca dao, dân ca. Từ trước đến giờ, với Hưng, sách vở chỉ là những triết học dầy cộm, luật học đầy từ ngữ nặng nề, kinh tế học khô khan...

Thật ra, từ khi quen Loan, Hưng bắt đầu quan tâm hơn đến những diễn tiến chung quanh mình, có cái nhìn khắc khe hơn, bắt đầu biết phê phán hơn là khi Hưng mới về Việt Nam cách đây hai tháng, mặc dù ngoài miệng Hưng thường phàn nàn Loan có nhiều thành kiến. Những người trong gia đình Hưng cũng có cách nói chuyện gần như Loan, và cũng tìm cách lẫn tránh khi đề tài thảo luận đến hồi gây cấn. Trong chuyến ra Hà Nội vừa rồi để bàn thảo thêm về vấn để quản lý một chi nhánh ngân hàng sẽ được mở tại Đà Nẳng mà anh tưởng rằng anh sẽ nhận lãnh trách nhiệm.

Hưng đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Ngạc nhiên vì khả năng chuyên môn quá thô sơ trong ngành kinh tế, ngành ngân hàng. Ngạc nhiên vì kiến thức về tình hình kinh tế thế giới quá hạn hẹp và chủ quan. Ngạc nhiên vì thái độ không thiết tha với tư tưởng phục vụ khách hàng, không xem khách hàng là bạn đồng hành. Ngạc nhiên vì lối làm việc quan liêu. Và nhất là thái độ lo sợ, không tin tưởng, tránh đối đầu, tránh làm việc với những người như Hưng mặc dù chính sách kêu gọi, mời mọc thành phần mà nhà nước vuốt ve bằng danh hiệu "Việt Kiều Yêu Nước" về Việt Nam làm việc. Việt Nam chưa biết, chưa dám dùng nhân tài, còn say cơn say chiến thắng, bốn năm! Hưng bắt đầu cảm thấy những lời nói của Loan, của gia đình hoàn toàn là không phải là do thành kiến hay mặc cảm của người thất trận. Nhưng Hưng vẫn chưa chịu là mình ngây thơ, lý tưởng không đúng chỗ như mọi người nghĩ, mặc dù không ai nói ra.

Loan khỏe thật, chỉ thích đi bộ, tìm xuống các làng chài ở Bến Đình để tận hưởng mùi cá khô, mùi nước mắm. Bắt Hưng theo mình thăm hết chùa này đến chùa khác. Vì chùa thường nằm trên những ngọn đồi cao, phải lên cả chục bậc thang đá. Loan không chịu cho Hưng nắm tay. Loan bảo: " Tay trong tay, khó đi lắm, không theo nhịp bước tự nhiên của riêng mình" Hưng phân vân: "Ý Loan muốn nói gì đây? Cô nàng khó hiểu quá! Lúc thì yêu đam mê cuồng nhiệt, lúc thì kín đáo như con ốc đóng cái phên cửa thu mình trong cái vỏ cứng mang sắc thái mỹ miều."

Những ngôi chùa vẫn mang nhiều nét đẹp cổ kính ngày xưa nhưng giờ thì vắng tanh vì không còn nhiều phật tử đến viếng, cúng quả cho chùa như những năm trước kia, nhất khách thập phương từ Sài Gòn. Chùa phải tự túc hoàn toàn. Hưng kiên nhẫn theo Loan, ngồi bên Loan trong những lần hầu chuyện với Sư Ông hay Sư Bà của mỗi ngôi chùa. Nghe Loan nhỏ nhẹ hầu chuyện, Hưng thích thú khám phá ở Loan một cô gái thấm nhuần triết lý đạo Phật trong lớp vỏ cứng cỏi của lớp trẻ Sài Gòn, tự cho mình là hiện thân của một giới trẻ Sài Gòn xưa, hiện thân của sự mất mát vì đổi đời, sống để mà sống, không lý tưởng, tự cao trong nỗi đau thất trận của Sài Gòn. Loan tò mò muốn tìm hiểu hoàn cảnh tu hành của chính các vị sư còn ở lại chùa, tò mò về những sinh hoạt thường lệ phải có ở một ngôi chùa. Loan thở dài, Loan đăm chiêu, nói nhỏ với Hưng khi ra khỏi chùa: "Thầy không dám kể anh ạ! Ngày rằm mà chỉ có vài ba khách thập phương. Từ chùa lớn đến chùa nhỏ".

Cảnh chùa vắng lặng buổi trưa, được ăn bữa cơm chay thanh đạm, được ngồi dưới gốc cây xoài già thiu thiu ngủ, gió biển, mùi biển. Quên hết. Tận hưởng. Ba ngày.
Thức dậy, không thấy Loan bên mình, Hưng lắng nghe tiếng động từ phòng tắm. Im bặt. Quần áo nằm rãi rác trên nền gạch bông từ đêm qua vẫn còn đó. Ngạc nhiên, Hưng gọi nhỏ:
- Loan!
Im lặng.
- Em?
Vẫn im lặng.
Nhìn ra cửa sổ, nắng lên khá cao, Hưng định ngồi dậy thì nghe tiếng mở khóa cửa phòng. Tóc ướt, rối tung, mảnh khăn tắm choàng quanh người, chân không, Loan từ ngoài bước vào, nhìn Hưng ánh mắt long lanh cười, vừa khóa trái cửa phòng vừa hỏi:
- Thức rồi hả ông bạn lười? Tắm sáng sớm tuyệt dịu quá. Biển im ơi là im, bãi vắng ơi là vắng...
- Còn anh thì đói ơi là đói. Bạn đi lâu chưa? Bỏ người tình nằm chèo queo một mình buổi sang, trời phạt nhá!

Bỏ cái khăn tắm xuống, Loan nằm dài lên giường, vờn đôi môi hơi tái lên cánh mũi, lên trán Hưng, đùa:
- Đói phở hay đói bánh mì ốp la?
Ghì mạnh mặt Loan vào mặt mình, Hưng than:
- Tui đói bạn mà bạn làm bộ làm tịch.

Vừa đẩy Loan nằm bật ngữa, vừa tham lam hôn môi Loan còn mặn mùi nước biển, Hưng vừa luồn tay vào hai vai áo tắm, kéo mạnh xuống. Bàn tay Loan đã biết cử động đúng cách, đúng chỗ. Người Loan đã biết chủ động đúng thời, biết thụ hưởng và biết cho. Một thân thể cứng mạnh, một thân thể mềm dẽo uốn theo từng nụ hôn. Loan cảm nhận sự chiêm ngưỡng từ những vuốt ve của đôi môi nóng, của bàn tay ấm. Hưng đã cho Loan niềm hãnh diện về thân hình mình, người nữ. Chỉ khi yêu và được yêu, người nữ mới biết rằng da mình mịn màng hơn, ngực mình cứng đầy hơn, eo mình thon nhỏ hơn.... người nữ mới biểu lộ được hết nữ tính của mình.

Trên taxi từ Vũng Tàu về lại Sài Gòn, Hưng dò hỏi:
- Ba ngày nay có vui như em muốn không?
- Em sống trong hạnh phúc. Quên hết! Em không ước gì hơn nữa. Bây giờ bắt đầu nghĩ đến ngày mai đón xe đò xuống Sài Gòn, ừm, không biết khách hàng còn nhớ em không đây. Anh vui?
Hôn lên tóc Loan, giọng Hưng âu yếm:
- Em hỏi dư thừa, anh không muốn về.
- Em
- Dạ?
- Tuần sau anh ra Hà Nội lần nữa, rồi ghé Đà Nẳng. Lần này là lần bàn thảo cuối cùng trước khi anh có một quyết định dứt khoát là anh sẽ chấp nhận những điều kiện để trở về Việt Nam làm việc hay không. Nói chuyện qua điện thoại, không tin được, nhiêu khê lắm. Anh muốn mọi hợp đồng phải có chứng từ rõ ràng. Nhà nước cần những người như anh chứ anh không cần họ. Chắc cũng phải mươi ngày mình mới gặp nhau được. Anh bắt đầu nhớ em rồi. Mười ngày, nhớ anh không?

Những ngón tay đan chặt nhau, giọng Loan lém lỉnh:
- Chưa tới mười ngày, ai biết là có nhớ hay không mà nói trước.
- Khi anh trở về, anh muốn hỏi ý em trước khi anh quyết định .
- Sao anh lại hỏi ý em. Em có nhiều thành kiến không hợp với cái nhìn của anh cũng như nhiều "Việt kiều yêu nước".
Hưng nhìn ra quang cảnh hai bên đường, bóp tay Loan, giọng Hưng xa vắng:
- Sao em biết được?
Quay nhìn vào mắt Loan, Hưng hỏi:
- Em có muốn đi chơi lần nữa không. Nha Trang hay Đà Lạt? Mình đi máy bay cho đỡ mất thì giờ.
Nghiêng tựa đầu vào vai Hưng, Loan nũng nịu:
- Em thích về miền Nam, miền Tiền Giang, Hậu Giang. Em chưa đi đâu xa hơn Long An.
- Anh cũng vậy. Hồi còn ở Việt Nam, anh chỉ biết Tam Hà. Sài Gòn xa Tam Hà có hai mươi kilomet, anh còn chưa rành bằng em. Anh về rồi mình thu xếp nhá!

Tin bốc người đến đột ngột. Loan được ba chỗ. Tối nay phải nằm ổ ở Cầu Ông Lảnh, gần
bến Chương Dương để chờ "taxi" đón bất cứ lúc nào. Tàu lớn đang nằm ngoài khơi. Loan bàn với ba má:
- Lần này con muốn dẫn Út và Bình theo. Bình đang đến tuổi nghĩa vụ, Út còn nhỏ, sẽ bảo lãnh cho ba má và Hạnh dễ hơn. Hạnh ở lại với ba má. Hạnh đang chuẩn bị thi ra trường. Nếu đi không thành, con sợ Hạnh hỏng chân, phải có thế đứng hai nơi, phải hoàn tất cái bằng dù có dùng hay không dùng. Con sẽ gởi Hạnh cho vài người bạn lo cho Hạnh nếu con thoát được, nếu Hạnh muốn đi sớm. Hạnh tháo vát, ba má đừng lo. Tiền bạc con đã chuẩn bị để ba má và Hạnh xoay trở được vài năm. Nếu con có bề nào, Hạnh có thể tiếp tục công việc làm ăn của con, bạn bè con sẽ hướng dẫn Hạnh.
Loan suy nghĩ một lát rồi nhìn ba má, giọng cương quyết:
- Anh Hưng sẽ đến thăm con nay mai, ba má cho anh ấy biết sự thật dù con thoát được hay không. Con không muốn dấu diếm anh Hưng về ý định vượt biên của con nữa. Anh Hưng hết lòng với con. Con muốn để anh Hưng hiểu hoàn cảnh của con, để anh tự tìm cách giải quyết.
Hạnh sắp xếp kẹo chanh, thịt khô, bánh bột đậu nành khô, bánh gạo khô, thuốc men ... đã dự trữ sẵn. Hạnh hỏi chị, nửa đùa nửa khóc:
- Chị đem theo túi hoa ngọc lan khô hay những cành rong biển chưa kịp khô?
Loan lặng người. Những cành ngọc lan nâu khô còn thoang thoảng thơm trong túi vải màu xanh nhạt hình bầu dục, bằng bàn tay Loan, được viền tỉ mỉ bằng cọng chỉ cũng màu xanh, nằm sâu trong hộc tủ áo hơn năm năm nay. Túi hoa khô Loan nắm chặt như để tìm thêm nghị lực những lúc tưởng mình ngã lòng bỏ cuộc. Mấy cọng rong biển màu rêu đậm nằm trên tủ áo còn mọng nước, còn nồng nàn mùi biển mặn. Nước mắt Loan rơi dài, giọng Loan nghèn nghẹn:
- Chị không đem theo cái gì hết. Nếu thoát, chị sẽ bắt đầu từ trang giấy trắng. Anh Hưng không tha thứ cho chị đâu.

Võ Thị Điềm Đạm

Ngọc Lan Và Thoa - Võ Thị Điềm Đạm

Vo Thi Diem Dam 001

Thoa quơ tay vô hộc bàn, cử chỉ vô tình, trước khi đẩy cái cặp da nâu sâu vô. Mấy cành hoa ngà ngà trắng rơi xuống đất, vài cánh hoa dài, mảnh mai, tách rời khỏi búp hoa. Cuối lượm, hương hoa ngọt dịu, nhìn quanh, lớp còn vắng, chỉ có vài người bạn trai ở dãy bàn cuối. Nhìn ra cửa sổ, Thoa có cảm tưởng như ánh mắt ai lẫn trong đám bạn, như đang theo dõi. Không hiểu sao Thoa lại nghĩ ba búp hoa đó là của mình, Thoa bối rối mở cặp, bỏ mấy cành hoa thơm vô ngăn nhỏ nằm kín trong cùng cái cặp. Nhỏ Minh Hoàng vừa tới, hai đứa kéo nhau ra hàng lang, nhập với mấy người bạn cùng lớp đang tán dóc chờ chuông reng. Lòng Thoa lâng lâng vô định, không như thường ngày.

Mấy tuần nay, sáng nào Thoa cũng quơ tay tìm kiếm, vài cánh hoa trắng thơm, ánh mắt ai theo dõi lẫn trong đám bạn cùng lớp, mặt Thoa nóng bất chợt. Thoa không dám kể cho nhỏ Minh Hoàng nghe, không dám kể cho Thi biết. Những cánh hoa chưa kịp khô nằm lẫn lộn trong những cánh hoa đang khô dần và đã khô, đổi sang màu nâu nhạt, nâu đậm. Hương thơm ngọt dịu thoang thoảng mỗi lần Thoa mở ngăn kéo trong cùng. Ngăn này, Thoa cất giữ cả trăm mảnh giấy nho nhỏ xé từ quyển tập, vo tròn, của bạn bè viết cho nhau, quăng cho nhau trong giờ việt văn của thày Triết, giờ anh văn của thày Tâm, giờ pháp văn của cô Chung... Lời đùa cợt chọc nhau, chọc thày cô, nói xấu con trai trong lớp, chia sẻ những ý tưởng chợt nẩy ra.... được viết trên mảnh giấy xé phía sau quyển vở, thích thú vì đã làm những chuyện dấu diếm sau lưng thày cô. Thỉnh thoảng Thoa lôi mấy tờ giấy vụng nhỏ nhăn nhíu đó ra đọc, cười một mình. Và bây giờ hương hoa trắng ngà trong ngăn kéo làm Thoa thơ thẩn.

Tối nay mấy người bạn trai lớp Thoa nấu chè, rủ các cô bạn gái lại nhà Trí, ca hát, tán dóc. Lớp 10 B1 là hỗn hợp của hai lớp 9A 1 (chỉ toàn nữ sinh) và 9A 2 (chỉ toàn nam sinh). Một số bạn trai, bạn gái trong lớp 10 B1 đã quen biết nhau từ năm ngoái qua những sinh hoạt của nhóm Nhiếp Ảnh, nhóm Nghiên Cứu Sử Địa do thầy cô hướng dẫn sau giờ học, nên dễ dàng thân nhau hơn khi được xếp học chung lớp. Vì là ban toán nên có chỉ mười nữ sinh và mấy anh chàng lớp này tự cho là mình có phước, nay mời mấy cô ăn chè, mai mời mấy cô khoai mì chấm đường, mốt mời các cô bắp luộc...

Trong khu vườn nhỏ bên hông nhà Trí, cả bọn chừng mươi đứa, ngồi trên chiếc chiếu, quanh nồi chè chuối thơm mùi nước cốt dừa, má Trí vừa đặt xuống. Anh chàng Thông, tay văn nghệ, lúc nào cũng kè kè cây đàn guitar, bắt đầu bài hát ....Vườn rau, vườn rau xanh ngắt một mầu. Có đàn, có đàn gà con nương náu ... thế là các cô phụ theo....Mẹ quê, mẹ quê vất vất vả trăm chiều. Nuôi đàn, nuôi một đàn con chắt chiu.... Tiếng cười, tiếng hát, tiếng chuyện trò, tiếng dành nhau vét lớp bột báng hơi cháy dưới đáy nồi... vang dội trong đêm càng lúc càng yên tỉnh.

Thoa hít hít, mùi thơm quen thuộc, mùi thơm từ những cành hoa trắng ngà ngà trong cặp táp. Nhìn quanh vườn, dưới gốc cây không xa chỗ Thoa ngồi, vài cánh hoa trắng nằm rải rác trên nền đất. Cây khá cao, lá xanh dài trông như lá xoài, từng búp hoa trắng ẩn hiện trong tàn lá. Thoa đi lại, lượm những cánh hoa nằm trên mặt đất, hít mạnh. Thông nhanh ý, không biết vô tình hay cố ý, cất giọng hát: ... Ngọc Lan nhành liễu nghiêng nghiêng tà mấy cánh phong nắng thơm ngoài song. Ngọc Lan giòng suối tơ vương mắt thu hồ dịu ánh vàng. Thoa bối rối, lén bỏ rơi mấy cánh hoa, lẵng lặng trở về chỗ ngồi. Trí từ trong nhà bước ra, tay bưng bình trà nóng, đứng lại giây lát khi nghe Thông hát tiếp... Ngọc Lan trầm ngát thu hương. Bờ xanh bóng dương phút giây chìm sương... Thoa cúi mặt, ánh mắt ai sau gáy. Bài hát buồn buồn, lời Thông thiết tha, hương hoa ngọt ngào, cả bọn lặng yên. Mỗi người một tâm tư riêng, chớm biết rung động vì lời ca, vì giọng hát, vì hương thơm, vì lời nói đùa có ý chỉ người trong cuộc mới hiểu, vì ánh mắt ai nhìn nhanh....

Những lần cả bọn đi chơi xa, vô tình? cố ý? Trí nhận trách nhiệm lại đón Thoa trên chiếc xe Honda màu xanh lá cây đậm, đưa Thoa về, cả hai không nói với nhau một lời. Gương mặt vô tình vờn nhẹ gáy Trí làm mặt Thoa nóng bừng, vội vả xoay qua cười đùa với các bạn ở những xe khác. Tay vịn yên xe, sợ đụng người Trí. Lòng thì vui rộn rã, miệng thì câm như hến. Ngăn nhỏ trong cái cặp da nâu đầy nhóc những cánh hoa ngọc lan khô quéo lại nhưng hương thơm vẫn còn nếu Thoa hít mạnh, tìm kiếm. Ánh mắt ở dãy bàn gần cuối lớp bám gáy Thoa làm Thoa nóng mặt, bối rối, không dám quay lại cười đùa với mấy nhỏ bạn ở phía sau như thường nữa.

Hè năm đó, Thoa vào thăm ba đang làm việc ở Sài Gòn. Ba má quyết định bán nhà, cả gia đình dọn vô Sài Gòn. Đến chừng xe hàng chở đồ đạc vô căn nhà ba đang ở trọ, chị em Thoa mới bật ngữa. Xa bạn bè không một lời từ biệt. Thảm hơn nữa là má dọn không hết sách vở của chị em Thoa, lý do: nhiều quá má không khan hết một mình. Chiếc cặp da nâu với những cánh hoa ngọc lan khô, những mảnh giấy vụn... không biết về tay ai.

Vui với bạn mới, trường mới, Thoa chỉ còn liên lạc thư từ với một vài người bạn gái thân nhất. Ánh mắt sau gáy, ánh mắt ngoài cửa sổ, hương ngọc lan thoang thoảng... mất dần trong tâm trí Thoa. Một năm sau, sắp thi tú tài một, Trí bất ngờ ghé nhà thăm Thoa ở Sài Gòn trong bộ quần áo rằn ri, tay cầm mũ nỉ đỏ, vai đeo hai dấu chữ V trắng. Thoa không còn bối rối trong ánh mắt Trí tìm kiếm nữa, Thoa cười nói tự nhiên như với người bạn gái lâu ngày không gặp. Lần thứ hai Trí đến, Thoa không có nhà, Thoa đi chơi với những người bạn cùng lớp, đãi nhau chầu kem sau khi coi bảng kết quả thi. Thoa cũng không bận tâm vì sao lâu quá Trí không đến thăm nữa.

Năm sau, tình cờ nghe mấy người bạn kể: Trí mất trong một trận đánh ở miền Trung, gần một năm rồi. Thoa ngẩn ngơ, thầm nghĩ: "Cách đây gần một năm, tức là sau khi đến nhà thăm mình lần thứ hai mà không có mình ở nhà." Ánh mắt Trí buồn buồn tìm kiếm mắt Thoa trong buổi trưa lần đầu tiên Trí thăm ở Sài Gòn thỉnh thoảng đến với Thoa trong giấc mơ, lúc ẩn lúc hiện, pha lẫn chút ân hận nho nhỏ cho sự thay lòng của mình, chút áy náy vì sự thờ ơ với người bạn đã lặn lội hai trăm cây số tìm thăm mình.

Một đêm đã khá khuya, ba chở Thoa từ Gia Định về, dọc đường Phan Đình Phùng, Thoa nhận ra được hương ngọc lan từ mấy biệt thự kín cổng cao tường. Hương ngọc lan trong đêm khuya quyến rủ Thoa. Thoa rủ Phước, nhỏ bạn thân, thỉnh thoảng chạy xe khúc đường gần Đakao để hít mạnh hương thơm ngào ngạt trong đêm thanh vắng. Hương thơm hoa ngọc lan mời gọi Thoa. Nhỏ Phước chọc:
- Hương ngọc lan gọi mi từ mối tình "hình như là tình yêu".
- Ta nghĩ không phải vậy. Hương ngọc lan không gợi cho ta một tí nào về anh chàng Trí. Ta mê hương ngọc lan vì cái ma quái của đêm thanh vắng được quyện với hương thơm, cái hư ảo của hương hoa. Ta không hiểu tại sao. Ước chi nhà ta có vườn, ta sẽ trồng một cây ngọc lan. Tối nằm võng dưới gốc cây, liêu trai há.
- Rồi chàng hiện ra từ búp hoa trắng ngần?

- Cái này là ngược đời. Đáng lý phải là chàng nằm võng mơ màng, nàng hiện ra từ cánh hoa mảnh mai, khoát bộ áo lụa trắng, lả lơi quì bên võng, mái tóc dài thơm ngát hương hoa, thả phủ gương mặt chàng mê đắm... nàng cúi xuống ...
- Eo ơi! Mi tưởng tượng làm ta lạnh xương sống, về Thoa ơi!

Yêu Thoa, Thành bắt chước yêu luôn hương hoa ngọc lan. Lần nào Thành về phép, Thành cũng chở Thoa một vòng dọc Phan Thanh Giản buổi tối khuya hay những đêm tạnh mưa, vòng trở lại đường Phan Đình Phùng, về nhà. Hai con đường này có nhiều biệt thự trồng hoa ngọc lan, những cây ngọc lan cao già phủ một góc vườn. Thành chạy xe chầm chậm, Thoa ngồi hai bên, gát cằm trên vai Thành, tay để hờ trên đùi Thành, tay ôm ngang ngực Thành, hát nho nhỏ, hít mạnh hương ngọc lan từ những biệt thự dọc hai bên đường. Không biết Thành yêu hương hoa hay thích được môi Thoa vờn nhẹ bên mang tai, hít hương hoa, hít luôn mùi mồ hôi từ cổ áo Thành. Cả hai.
Mùa mưa năm ấy, Thành về phép, làm quà cho Thoa bằng một túi nilon lớn, hoa ngọc lan trắng ngà ngà. Mừng rỡ, Thoa hỏi:
- Anh trộm hoa nhà người ta hả?
- Ờ
- Trộm hoa mà còn thủ theo bịch nilon nữa. Tường cao làm sao anh leo?
- Anh lấy đại liên xả cho vài phát là hoa rụng đầy sân.
- Xạo!
- Không cám ơn mà còn mắng xạo nữa.
- Người ta mắng xạo là may đó, người ta mét thiếu tá Vinh là bị bơm một trăm cái luôn. Bây giờ cám ơn chịu không?
- Cám ơn xuông?
- Người ta nói "nhớ ai quá!" nữa đó, chịu không?
- Nói lần nữa đi!

Những cánh hoa trắng ngà khô dần, đổi sang màu nâu. Cánh hoa cong queo, nằm bấu víu nhau trong cái rổ nhỏ Thoa để trên tủ áo. Hương thơm dịu vẫn còn bám đâu đó mỗi lần Thoa hít hít tìm kiếm. Thoa thêu một cái túi nhỏ bằng bàn tay, màu xanh nhạt, những vòng viền nhỏ, tỉ mỉ cũng màu xanh, gom hết những cánh hoa khô nâu vô túi vải. Thoa thêu hai cái hoa mai vàng tươi trên hai mảnh vải nhỏ, để lẫn vào túi hoa khô. Thoa để túi hoa khô, còn mang mùi thơm dìu dịu không phai theo năm tháng, cộm cộm hai bông mai vàng trong hộc tủ áo. Từ đó, lần nào Thành về, Thoa cũng lục tìm túi hoa khô, đưa Thành ngửi để chắc là hương thơm vẫn còn vì Thoa tin là mùi thơm còn là do đầu Thoa đã bị mùi hoa nhiễm.
Thành chọc:
- Mai mốt anh lên đại úy thì làm sao em bỏ thêm một bông mai nữa?
- Em tháo đường viền ra rồi viền lại. Mà anh đừng thèm lên đại úy nghen, mắc công em tháo tới tháo lui lắm.
- Khờ chưa! Người ta mừng khi người yêu lên chức, còn em thì biểu đừng.

Tin mất Thành, Thoa ngây người, không khóc được. Lẵng lặng lên gát, lục tìm túi vải hoa khô, Thoa nắm chặc túi hoa khô, ngồi bó gối trên gường, vòng tay xiết chặt hai đầu gối vào ngực, đầu óc trống không, ngã người, ngủ trong mệt mõi, câm nín. Cơn chấn động làm tê liệt mọi phản ứng. Từ đó, tính Thoa thay đổi hẳn, dịu dàng, nhỏ nhẹ, lười không muốn đối chác lém lỉnh với những lời tán tỉnh. Những đêm mưa vừa tạnh, Thoa một mình trên chiếc PC, chạy dọc Phan Thanh Giản, vòng ngược Phan Đình Phùng, tìm kiếm hương ngọc lan thơm dịu trong những đêm Sài Gòn còn đang bỡ ngỡ vì phải khoát lên mình một cái tên mới lạ, hịch hỡm. Túi hoa khô còn nằm trong tủ áo, còn được Thoa mang ra nắm chặt như tìm thêm nghị lực những lúc Thoa tưởng mình bỏ cuộc, buông thả. Cho đến khi Thoa ra đi.

Khi nghe được tin chị từ Canada báo tin sắp lấy chồng, Thảo, em Thoa viết thư hỏi: "Em sẽ làm gì với cái túi hoa ngọc lan khô em còn giữ cho chị trong tủ áo?" Thoa trả lời: "Em đốt thành tro than. Hôm nào rảnh, em đem ra sông Sài Gòn, thả cho tro than theo dòng nước trở về với biển cả, về quê anh Thành, Phan Thiết."
***

Ra trường, không nhận nhiệm sở, Thoa theo người chị chạy mối thuốc tây. Sau khi lo cho cậu em trai đang trốn nghĩa vụ vượt biên thoát, nhiều bạn bè tìm đến Thoa để liên lạc. Thoa bắt đầu dẫn mối vượt biên để có khả năng đưa các em ra đi từ từ. Do mối mai, Thoa quen chị Ngọc Lan đã ba mươi hai tuổi, chưa từng có người yêu. Chị bỏ làm, đeo đuổi vượt biên bốn lần, hai lần bị bắt. Thoa và chị Ngọc Lan thân nhau nhanh chóng. Chị Ngọc Lan có nước da ngâm ngâm, đôi mắt đẹp, nụ cười hiền lành như tính chị, thế mà chưa có ai đeo đuổi, chưa biết yêu. Bản tính nhút nhát, không giao thiệp, đến tuổi này chưa được ai hôn, chưa từng hôn ai, chưa nhớ ai lịm người muốn khóc. Chị mê nghe Thoa kể chuyện Thoa ngày xưa nghịch ngợm với bạn bè, chuyện ăn diện ăn hàng, nhất là chuyện tình của Thoa với Thành. Có những đêm Thoa ngủ lại nhà chị ở khu Bàn Cờ, hai chị em cười rúc rích vì những mẫu đối thoại ngộ nghĩnh giữa Thoa và Thành, Thoa kể cho chị nghe. Hai chị em khóc vùi với nhau khi Thoa kể cho chị nghe những săn sóc, chiều chuộng ngày xưa mỗi lần Thành về phép. Hai chị em lặng thinh trong đêm khuya sau khi đọc cho nhau nghe những bức thư Thành viết từ Long Khánh, Định Quán, Biên Hoà, Bình Giả...
Chị hỏi:
- Cảm giác hôn lần đầu tiên ra sao vậy Thoa?

- Em đâu có biết ra sao. Hết hồn, ai mà nhớ. Chắc xấu hổ chết luôn.

Đã ba năm, Thoa dấu kín nổi đau mất mát lớn nhất trong đời người con gái cho riêng mình, từ khi nhỏ Phước ra đi theo chiến hạm những ngày cuối tháng tư với gia đình. Đêm khuya vắng lặng một mình thao thức, để mặc dòng nước mắt rơi ướt gối. Ngày tất bật tìm miếng sống cho gia đình vừa trở lại từ vùng kinh tế mới. Bương chãi buôn bán, chạy hàng thuốc tây, Thoa quen biết nhiều chị lớn tuổi chắc chiu từng đồng nuôi chồng đang bị tù trong các trại cải tạo. Những chị chân còn son gót, đôi tay còn mảnh mai, không bao giờ quen được với cách lối làm ăn đầu bắt tay trao này. Nghe các chị than thở, oán hờn cảnh chồng bị tù tội, đầy đọa, Thoa chỉ biết thì thầm với Thành trong đêm tối: "Các chị may mắn, có chồng, có người yêu để lo lắng, để thương nhớ, để chắc chiu từng ký đường, từng gói thịt khô, dăm ba gói thuốc lá... Còn em, em ước chi em có được cái may mắn, được nằm bờ nằm bụi, được chắc chiu từng đồng để chờ đến ngày thăm nuôi anh. Số phần em hẩm hiu, không một nơi bám víu."

Nay quen thân với chị Ngọc Lan, người chị hiền hòa nhu mì, chăm sóc Thoa như đứa em nhỏ, Thoa như tìm lại được những thân thương đã lâu lắm rồi Thoa quên mất. Thoa tâm sự, Thoa trút hết nổi đau mất mát câm nín, Thoa cười với những khờ dại ngày xưa của mình, khóc với câu thơ nhớ nhung mình làm cho Thành. Thoa kể, chị lắng nghe, chị hỏi, rồi chị đâm ra mơ ước có được ngưòi yêu là lính
Chị tâm sự:
- Chị ước có người yêu là sĩ quan học tập về, dầu có tàn tạ nhưng vẫn là lính, Thoa há!
Thoa chọc:
- Nếu chị thoát được trước em, ráng xoay trở có được một ông bồ "ngụy" bên đó đi chị. Để dành cho em một ông nghen. Em cũng vậy, nếu lựa chọn giữa mấy người Bắc bảy lăm, ăn hối lộ bạc đống, tuổi đảng đầy mình với mấy anh học tập trở về thiểu não, đạp xích lô kiếm sống, em chọn mấy anh không chút ngần ngại.
- Bắt tay ha.

Thoa thu xếp cho chị Ngọc Lan đi cùng chuyến với cậu em trai của mình. Hai tháng sau, thư cậu em từ trại tị nạn gởi về báo tin chị Ngọc Lan mất đột ngột vì cơn bịnh thương hàn. Cùng lúc đó, mấy chuyến vượt biên bị bể, Thoa không dám về nhà thường nữa. Nay ở nhà người bạn này, mốt ở nhà người dì kia. Thoa bắt đầu dùng tên Ngọc Lan mỗi khi giao tiếp tìm mối vượt biên, giới thiệu người, tìm đường thoát cho chính mình. Chính Thoa cũng không hiểu tại sao mình dùng cái tên Ngọc Lan mà không là những tên khác. Có phải "ngọc lan" mời gọi Thoa đi vào trong cõi đêm mờ mịt, bám theo đời Thoa, dằn vặt đời Thoa.

Với cái tên Ngọc Lan, Thoa quen Tánh, sinh viên thất thời như Thoa. Tánh cùng tuổi với Thoa, cao ráo, sáng sủa, gia đình khá giả vì có hai người chị đi từ bảy lăm, tiếp viện gia đình đầy đủ. Hai người chị đang lo thủ tục bảo lãnh cả gia đình. Tánh sống tà tà, nay chạy mối hàng này, mai chạy mối hàng kia, vô tư với cuộc sống, chờ ngày đi. Thoa quen Tánh để mà quen, để có người đeo đuổi, để tung tăng đi chơi, níu kéo tuổi trẻ. Ở Tánh, không có những nũng nịu, không được chiều chuộng, không được chở che, không mang cảm giác nhỏ bé tìm bờ ngực rộng cứng. Ở Tánh, Thoa càng cảm thấy thèm khát những săn sóc kín đáo nhỏ nhặt, những tiếng mắng yêu... vì với Thoa, người anh, người tình lẫn lộn nhau. Năm năm trước, Thành thường mắng yêu: "... Thoa khờ,... to đầu mà không biết gì hết, ....có phải em hai mươi tuổi không?...

Bây giờ, lao đầu vào môi giới buôn bán, môi giới vượt biên, Thoa tự cảm thấy mình chững chạc hơn tuổi đời, già dặn hơn Tánh. Và với cái tên Ngọc Lan, bất trắc cho từng bước chân, Thoa dứt khoát bỏ Tánh đột ngột, theo chuyến vượt biên được tổ chức cho cả bốn chị em. Chấm dứt những ngày lang thang trong Sài Gòn từ từ xa lạ với Thoa. Dứt khoát không một giọt nước mắt thương tiếc. Ở trại tị nạn, nhận được thư của Tánh do người chị bên Mỹ chuyển qua, với hàng chữ mở đầu: " Ngọc Lan thương...." Thoa lắc đầu than thầm: "Níu kéo rồi có ích gì, Ngọc Lan chỉ là trong hư ảo mà thôi."

***

Chuyến này về Sài Gòn, Thoa và chồng thảo luận với Thảo, người em duy nhất còn ở lại Việt Nam với ba má, để xây một ngôi nhà nghỉ mát cho cả gia đình sáu chị em đang ở nước ngoài. Khu vườn ăn trái khá yên tỉnh nằm ở An Phú, ngoại ô Sài Gòn. Cả gia đình dự trù xây nhà tự, vừa là nơi trở về thăm Việt Nam của sáu tiểu gia đình, vừa là nơi dưỡng già cho ba má. Sau khi bàn bạc vị trí cất nhà, vườn tược, cô em hỏi Thoa:

- Chị muốn em trồng một cây ngọc lan ở sân trước hay sân sau?
Lạnh lưng. Thoa lắc đầu trong ánh mắt ngạc nhiên của Thảo, cô em muốn làm vui lòng người chị cả.

Võ Thị Điềm Đạm

TC Trầm Hương 21

Bài mới đăng

Search

Liên Lạc

Ban Điều Hành Trầm Hương:

Xuân Du

Dương Thượng Trúc

Túy Hà

Phạm Tương Như

Songthy

Bài đọc nhiều nhất

Visitor Counter

Ngày Thiết Lập
Visitors Counter
March 1 2013