Thi Ảnh

 
thieutramtronggiaovientienganh
 
 
Tháng Tám đang từng bước dần tới mang theo những làn gió mát vào mỗi buổi sáng. Đàn chim trên vòm cây rúc rích đánh thức nhau dậy khi mặt trời vừa ló dạng, lấp lánh những tia nắng ban mai trên bầu trời xanh phơn phớt ánh vàng. Nắng hoà trong hơi gió thoáng mát, từ từ lan rộng ra một khoảng dài tươi đẹp cùng với tiếng hót của bầy chim sẻ mỗi lúc một ríu rít hơn. Nghe tiếng chim reo vui cho một ngày mới, tôi tưởng tượng đến tiếng reo nô nức của đàn trẻ nhỏ tíu tít chuẩn bị cho ngày tựu trường. Phải rồi, nhắc đến tháng Tám là nhắc đến tựu trường. Mùa hè chưa qua hẳn nên nơi thành phố tôi ở nắng tháng Tám chỉ tươi cười được vài giờ buổi sáng rồi hăm hở lấn gió đi xa, để mặt trời phải nhăn nhó phà hơi nóng gay gắt vào trưa đến tận cuối chiều. Cái nóng bức như lửa nung hừng hực cả đất trời đến độ ai cũng muốn ở nhà trốn nắng, vậy mà khi có việc cần phải đi ra ngoài, tôi vẫn thấy không khí rộn ràng trên đường phố từ những khuôn mặt trẻ thơ rạng rỡ theo cha mẹ đến các cửa tiệm trưng bày la liệt nào sách vở, giấy bút, sổ tay, lịch, bao nhiêu loại học cụ, các kiểu cặp đeo, quần áo, giày dép ... để sắm đồ đi học. Niềm vui của trẻ đã gợi lại cho tôi cảm giác một thời tuổi nhỏ, tôi cũng đã từng có những cảm xúc vui sướng, hồi hộp, nôn nao như thế vào những ngày chuẩn bị đến trường.
Hơn hai niên khoá rồi, tôi không còn được thong dong an hưởng những ngày hè nhàn nhã nữavì có thay đổi chút ít trong công việc. Những lớp mẫu giáo nhỏ “year around” * vừa chấm dứt năm học cũ vào cuối tháng Bảy, và các cô giáo cũng chỉ có ba tuần lễ để sửa soạn vào năm học mới. Trong ba tuần lễ đó, thì đã mất một tuần cho các buổi “ traning”, còn lại hai tuần thì phải thi nhau chạy “vắt giò lên cổ” đểhoàn tất nhiều công việc cho kịp ngày khai giảng. Tuy bận rộn như vậy tôi lại thấy thời gian trôi đi chậm chạp và uể oải làm sao! Có lẽ cảm nhận trong tôi về sự chậm chạp của thời gian bắt đầu từ những ngày “training”. Theo tâm lý chung của mọi người trong ngành thì ai cũng ngao ngán tuần lễ training vì phải ngồi thụ động tám tiếng,đau lưng, mỏi mắt và tôi cũng không là người ngoại lệ cho lý do đó. Nhưng với tôi, giữa sự ngao ngán ấy, vẫn có một chút nao nức, vui vui xen kẽ. Những khoá học cho giáo viên trước ngày khai giảng thường là vài đề tài mới liên quan đến chuyên môn như thay đổi giáotrình, cách sáng tạo portfolio trên computer, chỉnh sửa bản “report” cho “Parent teacher conferences”…tùy theo qui định mỗi năm. Những đề tài mới thì tôi còn cố vận dụng đầu óc vốn hay lơ đãng của mình để chú ý. Ngược lại, nếu phải nghe một đề tài cũ như “sexual harassment”, “health and safety”…thì tâm trí tôi lại lơ mơ về những ngày hè ở Việt Nam, những ngày tháng Tám, tôi và các bạn đồng nghiệp cũng phải tham dự những buổi học “bồi dưỡng chính trị” hoặc  “bồi dưỡng nghiệp vụ” na ná như thế này. Chút niềm vui của tôi là được thả hồn về với kỷ niệm ngay ở một nơi mà tôi đang ngồi im trong tư thế lắng nghe một ngôn ngữ khác với mình. Không biết bao nhiêu lần tôi nhìn người giảng viên rồi tự hỏi; biết bao giờ tôi sẽ được ngồi nghe một bài nói chuyện về trẻ em  bằng tiếng Việt, hoặc khi nào thì tôi có thể đứng ở vị trí người giảng viên để nói lên những ưu tư, những mơ ước của tôi cho thế hệ mầm non trên quê hương Việt Nam?
   Tôi nhớ lại khi còn đi dạy trẻ ở Sài Gòn, hàng năm vào tháng Tám là tháng toàn thể giáo viên mẫu giáo trong quận  trở lại trường “trình diện” rồi sau đó tham dự khoá học  chính trị hè. Mỗi lần có khoá học chính trị  ai cũng chán nản, cái chán chường lúc bấy giờ là phải bị nghe những điều mình không muốn nghe cho hết ngày này qua ngày nọ. Ôi,sao cùng một ngôn ngữ Việt Nam với nhau mà chuyện chính trịlại khó thâm nhập vào đầu đến thế!Những chủ nghĩa, lý tưởng xa vời ấy chẳng thu hút được một ai trong số chúng tôi bằng nhiều câu chuyện gia đình, chuyện cơm áo, vì thế trong khoá học lúc nào cũng ồn ào tiếng trò chuyện, mặc cho ông đảng viên cứ gân cổ nói. Cuối khoá làm bài “thu hoạch” thì các cô chuyền nhau những bài copy dài đặc, người viếtchẳng biết mình đã viết gì, người chép cũng không cần biết mình chép gì, cứ hí hoáy cho đầy tờ giấy để nộp. Những năm kế tiếp, khóa học chính trị hè được chúng tôi xem như một ngày hội ngộ cho tất cả các giáo viên gần xa về họp mặt, để vui vẻ kể cho nhau nghe bao nhiêu là câu chuyện hỉ, nộ, ái, ố trong cuộc sống lắm nỗi lo toan, cay đắng. Cũng vì sự ồn ào nhiều chuyện đó, phòng giáo dục đã quan tâm hết mức đến việc giữ im lặng. Vào trước khoá học chúng tôi hay bị cảnh cáo về vấn đề “ý thức” trật tự, và để thực hiện “ý thức” trật tự một cách triệt để, các bà trưởng phòng kết hợp với một số hiệu trưởng đi canh giữ sự im lặng giữa chúng tôi, khiến không một nguời nào có thể hé môi được trong giờ học. Không hoạt động bằng miệng được thì chúng tôi nói bằng giấy, những mảnh giấy con con ghi mọi thông tin cứ chuyền qua chuyền lại. Có cô thì ngồi vẽ vài tấm hình hí họa với ghi chú tếu phiá dưới rồi thảy cho người bạn gần bên xem, rồi cười khúc khích. Chưa kể đến cái màn ăn vụng như thời còn đi học. Tất cả những việc làm đó đều với mục đích là chống lại sự buồn chán và cơn buồn ngủ trong suốt khoá học. Những người ngoài không hiểu được thì rất bực mình và hằn học với tập thể giáo viên mẫu giáo là “childish” quá! Có một năm, sở  giáo dục tổ chức khoá chính trị hè cho cả hai khối giáo viên mẫu giáo chung với giáo viên tiểu học. Chúng tôi phải nể phục sự kiên trì lắng nghe của các thầy cô giáo ấy,họ ngồi ghi chép lời giảng một cách nghiêm túc. Sự khác biệt của hai phiá giáo viên mẫu giáo và tiểu học đã được nhìn thấy rõ ràng, một bên thì đạo mạo, trang nghiêm, từ cung cách ănmặc đến tác phong, còn một bên thì ồn ào, “xí xọn”, và màu sắc, chữ màu sắc này là chữ của một thầy giáo trẻ dạy lớp năm nhận xét. Nhìn bên ngoài là vậy, nhưng xét lại sự “tiếp thu” bài vở của cả hai bên thì không có gì là khác biệt cho lắm, bởi có một lần khi làm bài “thu hoạch”, tôi ngồi gần bên mấy cô giáo dạy lớp ba. Lúc bị bí chữ, tôi nhìn qua một cô để hỏi thêm ý trong bài ghi chép của cô, thì cô lắc đầu thành thật nói:
- Mình có ghi chép gì đâu, ngồi viết mấy dòng nhật ký cho đỡ buồn thôi!
Tôi quay qua hỏi một cô giáo khác, cô chìa cuốn sổ ghi đầy những con số và nói:
- Nãy giờ tôi ngồi tính tiền chợ thôi hà, em coi nè, thôi viết đại đi ca ngợi chính sách nhà nước nhiều nhiều là được rồi.
Ồ, thì ra thế, chính trị là môn học khó nuốt nhất không phải chỉ cho riêng giáo viên mẫu giáo chúng tôi đâu. Chắc phòng hay sở giáo dục cũng nhận ra điều này nên nhiều năm sau đó, những khoá học “bồi dưỡng chính trị” không còn nữa, nó được thay bằng những khoá “bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ”. Ở những khoá học này, các bà trưởng phòng chẳng cần phải nhọc lòng canh giữ chúng tôi im lặng mà tự động lớp học cũng im phăng phắc. Chuyên môn nghiệp vụ, gắn liền với công việc dạy trẻ hàng ngày nên không thể nào không chú ý được.
 Trở về nơi tôi đang làm việc hiện tại, tuần lễ training trong tháng Tám cũng được coi như tuần họp mặt của cả một “đội quân” trên  một trăm cô  ở khắp các trung tâm giáo dục mầm non lớn nhỏ thuộc San Juan County về dự. Nhìn họ vui vẻ tay bắt mặt mừng khi gặp lại nhau, những cái ôm vai thân mật, những câu thăm hỏi thường tình về gia đình, con cái và công việc thật rôm rả làm tôi càng thêm nhớ bạn bè ở Việt Nam, nhớ khung cảnh gặp nhau trong mỗi khoá học hè. Tôi cũng là một người trong “đội quân” đi dự trainning, cũng gặp lại bạn cũ, có người đã từng học chung với tôi ở College một thời gian dài, nhưng sự mừng vui chỉ là cái vẻ xã giao bên ngoài, không có một  sự đồng cảm chân thật nào bên trong nói lên được hết cảm xúc của mình  bằng tiếng Việt. Thế nên dù đứng chung với họ tôi vẫn cảm thấy mình bị lạc lõng, rồi lúc tìm chỗ ngồi họ rủ nhau ngồi theo nhóm, nhóm Mễ Tây Cơ, nhóm Navajo, nhóm Mỹ Trắng, còn tôi, chẳng có nhóm Á châu nào quen để ngồi gần, đành ngồi một mình một góc tìm vui trong hồi tưởng qua hình ảnh của dân tộc họ với âm thanh cười nói râm ran chung quanh. Đứng trước khung cảnh quen thuộc gần như một công thức của công việc này, đôi khi đầu óc tôi bị lẫn lộn giữa quá khứ với hiện tại, giữa môi trường làm việc xưa ở quê nhà và nay ở quê người, giữa vui và buồn, giữa lẻ loi và thân thiết. Những suy nghĩ miên man ấy lại chia tâm trí tôi ra thành nhiều mảnh nhớ mông lung, tha thiết, rời rạc...Tôi ngồi im lặng lắng nghe người giảng viên nói bằng mắt, để hai tai tôi thảnh thơi mơ theo những âm thanh vui thuở nào, thuở của những ngày tháng Tám ở Việt Nam, những ngày rộn ràng trong khoá học, những lúc bận rộn vẽ tranh, những giờ tỉ mỉ làm     bảng bé ngoan, những giây phút cắt dán hoa cỏ trang hoàng lớp học. Trong khoảnh khắc nhớ đó, tôi mơ hồ nghe tiếng vài người gọi tên tôi, có phải bạn tôi gọi không nhỉ? Chắc bạn muốn khoe tôi bức tranh bạn vừa mới vẽ, sao tiếng gọi nghe như thúc giục, dồn dập quá chừng và rồi một cái vỗ vai mạnh đã kéo tôi ra khỏi cơn mê  “home sick”:
- Mai, your turn now, introduce yourself.
 Ngượng ngùng cho sự lơ đãng của mình, một cỗ máy với công thức cũ đã bắt đầu từ lâu, tôi đứng dậy, ngập ngừng … Tôi muốn tự giới thiệu về mình bằng ngôn ngữ  Việt Nam, muốn cho mọi người nghe được tiếng nói của nước tôi, một đất nước  nhỏ bé nằm xa tít bên kia bờ đại dương, có một bề dày lịch sử thăng trầm đầy đau khổ, có mấy chục triệu người dân cam phận, siêng năng, cần mẫn, chịu đựng bao nhiêu sự hà khắc của một chế độ độc tài... Trong đầu tôi tiếng Việt đang chảy đầy những suy nghĩ bắt đầu với chữ: “Tên tôi là … để cho tiếng Anh uốn theo đầu lưỡi phát ra trên môi như một phản xạ tự nhiên:  “My name is …”
 Khoá học đang dần dà đẩy xa sự hồi tưởng trong tôi vào ngăn cuối của dòng ký ức.
 Thiên Lý
  (29/7/14)
* Lớp học không có nghỉ hè

TC Trầm Hương 21

Bài mới đăng

Search

Liên Lạc

Ban Điều Hành Trầm Hương:

Xuân Du

Dương Thượng Trúc

Túy Hà

Phạm Tương Như

Songthy

Bài đọc nhiều nhất

Visitor Counter

Ngày Thiết Lập
Visitors Counter
March 1 2013